Vreeland 750 jaar!

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Heleen Oele

Kaart

Praktische informatie

Route
Startpunt het Vredelantsepad (11 km): Dorpshuis Vreeland, Fetha 16 in Vreeland.
Openbaar vervoer: buslijn 122, halte Singel of buslijn 121 halte Brug Vreeland (5 minuten lopen naar het dorpshuis).
Markering: blauwe markering in de vorm van een klomp. De route is in twee richtingen gemarkeerd, zodat de route zowel links- als rechtsom is te wandelen.
De route is in verband met het broeden van de weidevogels gesloten tussen 15 maart en 15 juni. Honden zijn niet toegestaan.
De route is niet geschikt voor kinderwagens of rolstoelen. Waterdicht en stevig schoeisel wordt aanbevolen.

Horeca
Pannenkoekrestaurant Noord-Brabant, Breedstraat 8, Vreeland en Kaas- en IJsboerderij De Willigen, Nigtevechtseweg, 188, Vreeland.

Klik hier voor routes en apps. Op de website is een gratis routekaartje van de wandeling te downloaden.


Artikel

Print Friendly, PDF & Email

Half augustus parkeren we op een druilerige zondagmiddag de auto bij het Dorpshuis in Vreeland. Tegen de gevel staat een bord dat ons vertelt dat Vreeland zevenhonderdvijftig jaar geleden stadsrechten kreeg.
Eronder staan de namen van een flink aantal sponsoren die de organisatie van de feestelijkheden financieel voor hun rekening nemen.

Joop Zoetemelk
Op een speciaal voor het jubileum ontwikkelde website valt te lezen dat er een Wielerronde van Vreeland is georganiseerd waaraan Joop Zoetemelk meedoet, dat er een reünie plaatsvindt met een quiz “ik hou van Vreeland” en als hoogtepunt van de festiviteiten is er een middeleeuws dorpsfeest. Als we het dorp – of moet ik spreken van stad? – in westelijke richting uitlopen, wappert hier en daar een vlag met daarop het stadswapen van Vreeland (volgens de feestelijke website is de vlag voor vijfentwintig euro te koop in de Dorpswinkel).
We lopen over de Spoorlaan. Ooit had Vreeland een eigen stationnetje aan de lijn Amsterdam-Utrecht-Arnhem. De halte werd in 1944 opgeheven. We komen uit bij het Amsterdam-Rijnkanaal, dat het IJ in Amsterdam verbindt met de Waal bij Tiel. Het 72 kilometer lange kanaal is een belangrijke verbinding tussen de Amsterdamse haven en het Duitse Ruhrgebied. Met honderdduizend schepen per jaar is het een van de drukst bevaren kanalen ter wereld.

Mussert
Toen het Merwedekanaal niet langer voldeed aan de eisen van de tijd, werd besloten dat de scheepvaartverbinding tussen Amsterdam met de Rijn moest worden verbeterd. Uiteindelijk werd gekozen voor het ‘plan Mussert’ – inderdaad, dé Anton Mussert, hoofdingenieur van de Utrechtse Waterstaat, NSB’er, tussen 1942 en 1945 ‘leider van Nederland’ en na de bevrijding ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.
Door tussen Amsterdam en de Lek het waterpeil op één niveau te brengen, daarmee het gebruik van sluizen te vermijden en door een kortere route, kon een belangrijke vaartijdwinst worden bereikt. In 1931 werd besloten dat het Amsterdam-Rijnkanaal er moest komen, maar door de crisis en de Tweede Wereldoorlog werd het kanaal pas in 1952 geopend. Alleen de zuidelijke helft is nieuw gegraven; het deel tussen Amsterdam en Utrecht wordt gevormd door het voormalige Merwedekanaal.

Zompig weiland
Ook deze zondagmiddag is het druk op het kanaal. Maar ook op het fietspad langs de Oostkanaaldijk moeten wij alle zeilen bijzetten, in ons geval om niet van de sokken te worden gereden door die ellendige wielrenners die denken dat de wereld slechts bestaat voor de wielersport. Maar ik kan mijn irritatie temperen door te bedenken dat ze wellicht oefenen voor de Wielerronde van Vreeland.
Na twee kilometer en enkele fruitboomgaarden stuurt de blauwe klomp (de routemarkering van de klompenpaden) ons het zompige weiland in. Klompen zouden hier prima hun werk doen maar ook met onze wandelschoenen houden we onze voeten droog. Boerenzwaluwen scheren laag boven de grond en het gaat goed met de ooievaar in Nederland, we zien er vanmiddag verschillende en er vliegt een zilverreiger over. We steken via houten bruggetjes sloten over, klimmen hier en daar met trappetjes over hekken, lopen door het hakhoutbosje en passeren een kudde grazende koeien en de Hoekermolen.

Pleziervaart
Bij een boerderij – de boer is deelnemer aan ‘Agrarisch Natuurbeheer & Agrotoerisme – in het gehucht Overmeer komen we weer uit op de openbare weg bij kaas- en ijsboerderij ‘De Willigen’. We drinken er een kop koffie waarna we langs de Vecht teruglopen naar Vreeland. De Utrechtse Vecht of kortweg Vecht begint bij de Weerdsluis in de stad Utrecht en mondt veertig kilometer noordelijker bij Muiden uit in het IJmeer. Stroomafwaarts passeert de rivier, die onderdeel is van de Hollandse Waterlinie, plaatsen als Maarssen, Breukelen, Vreeland, Loenen en Weesp. Vermeldenswaardig is dat de Vecht één van de weinige rivieren is waarbij het water soms en gedeeltelijk stroomopwaarts gaat. Dat wordt veroorzaakt doordat het water in het IJmeer aanzienlijk hoger staat dan dat van de Vecht bij de sluis in Muiden. Alleen bij hevige regen stroomt de rivier wel gewoon naar de monding toe.
De commerciële scheepvaart van tegenwoordig maakt gebruik van het Amsterdam-Rijnkanaal, dat ruwweg parallel loopt aan de Vecht. De rivier wordt vooral bevaren door pleziervaart, niet in het minst vanwege kastelen, buitenplaatsen en theekoepels langs het water. Ook deze zondagmiddag zien we veel kleine en grote jachten.

Juweeltje
De route komt langs de Nes, een uitstulping in de Vecht. De Nes – ook wel Realeneiland of Huys te Nigtevecht genoemd – was ooit een buitenplaats en is nu een waterrijk natuurgebied. Langs de oevers liggen woonboten, sommige tot woonhuis verbouwde vrachtschepen, andere splinternieuw en zo op het oog zeer kostbaar.
Langzaamaan doemen tussen de bomen aan de oever in de verte de contouren van Vreeland op: Korenmolen De Ruiter en de torenspits van de Grote Kerk. Ook langs de Vecht liggen fruitboomgaarden. Eenmaal in Vreeland lopen we over oude klinkers langs historische panden met prachtige gevels. Gelukkig gaat de ophaalbrug over de Vecht open om een poenig jacht doorgang te verlenen. Het geeft ons de tijd de Vecht, de met bloeiende hortensia’s begroeide oevers en de fraaie panden langs de rivier te bewonderen. Vreeland is een juweeltje!

Brugwachter
Na enkele minuten laat de brugwachter ons weer door en trekt zich terug in het naast gelegen brugwachtershuisje. Brug en bijbehorend huisje dateren uit de zeventiende eeuw en behoorden ooit tot de buitenplaats Loenersloot. Het is het nog maar de vraag hoe lang de brugwachter zijn baan behoudt. Als het aan de gemeente Stichtse Vecht ligt moet de brugwachter om redenen van efficiency en kostenbesparing het veld ruimen en wordt de brug voortaan op afstand bediend. Maar zover is het nog niet als het aan de Vreelanders ligt. Die verzetten zich massaal tegen het idee van hun bestuurders. Aan de overzijde lopen we nog even door het historisch centrum. Het is zondagmiddag, toch zijn de deuren van de Grote Kerk hermetisch gesloten. Dan gaan we maar voor een pannenkoek in pannenkoekenhuis Noord-Brabant. Noord-Brabant? Uit die provincie kwam de eerste eigenaar van het pand, aldus de serveerster, vandaar. Het zal vast aan het weer liggen, ondanks het 750-jarig bestaan van Vreeland zijn we er bij aankomst de enige gasten.

Augustus 2015

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.