Ruimte voor de IJssel!

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Hans Cuppen

Kaart

Praktische informatie

De tweedaagse NS-wandeling loopt samen met een deel van het Lange-Afstand-Wandelpad (LAW) Hanzestedenpad, het 120 kilometer lange streekpad van Doesburg naar Kampen. Eerste dag: Zutphen-Deventer, 19 kilometer. Tweede dag: Deventer-Olst, 13 kilometer. Kijk voor de routebeschrijving en gedetailleerde kaarten op www.eropuit.nl/uitje/wandelen/IJsselvalleitweedaagseNSwandeltocht19en13km/id/1000016.
Zutphen, Deventer en Olst zijn per trein bereikbaar.
Deventer ligt halverwege de route en in de stad zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden.
Horeca in Zutphen, Deventer en Olst en enkele gelegenheden onderweg (beperkte openingstijden!). Neem dus ook zelf eten en drinken mee.
Bij de VVV aan de Brink in Deventer zijn verschillende stadswandelingen beschikbaar.

De hond mag (aangelijnd) mee. Tijdens de eerste dag is ter hoogte van landgoed De Poll en de grasdijk erna op de kaart een alternatieve route voor de viervoeter aangegeven.


Artikel

Print Friendly, PDF & Email

De IJssel is een van de mooiste rivieren in Nederland, volgens velen zelfs dé mooiste. Hoog tijd dus voor een eigen indruk. Eind april gaan we naar Deventer.

Weinig Nederlandse steden hebben zo’n aantrekkelijke entree als Deventer. Kom je met de auto? Parkeer die dan in De Hoven aan de westzijde (Veluwekant) van de Gelderse IJssel en neem het voetveer. Het zicht op Deventer met de Lebuïnuskerk en de torens van de Bergkerk is bijzonder fraai. En meteen aan de overzijde van de rivier wacht het historische centrum. Het is de ideale manier om onthaast aan een wandelweekend te beginnen!

Zutphen
Ook mijn zus en ik kiezen voor dit begin van ons jaarlijkse uitstapje. Deze keer staat de tweedaagse NS-wandeling ‘IJsselvallei’ op het programma. Na onze bagage gestald te hebben in het hotel en een kopje koffie op een terrasje aan de Brink, nemen we de trein naar Zutphen, net als Deventer een van Hollands oudste steden en het beginpunt van onze tweedaagse. Zutphen en Deventer zijn beide zogenaamde Hanzesteden, steden die tijdens de middeleeuwen toetraden tot het Hanzeverbond, een West- en Noord-Europees samenwerkingsverband op het gebied van handel.
We verlaten het station en lopen direct naar de IJssel. Jammer dat de route niet even wat Zutphense historie opsnuift! Via de stalen IJsselbrug kruisen we de rivier. Er liggen er twee pal naast elkaar: een voor de trein, de ander voor het overige verkeer. Vanaf de brug zien we de witte historische panden aan de langgerekte IJsselkade en erbovenuit onder meer de toren van de Walburgiskerk. We brengen weliswaar geen bezoekje aan het centrum maar genieten toch van het prachtige panorama. Aan de overzijde van de rivier laten we al snel de decibellen van de verkeersherrie achter ons wanneer we over de kruin van een grasdijk langs de IJssel lopen. De rivier volgt het dal tussen de Veluwe in het westen en de Sallandse Heuvelrug in het oosten. Vandaag blijven we aan de westzijde van de IJsselvallei.

Hoogwater
Nederland heeft de afgelopen decennia regelmatig te maken gehad met overstromingen door rivieren. Tegelijkertijd wordt het land achter de dijken intensiever gebruikt voor bewoning of werk. Om wateroverlast in de toekomst tegen te gaan wordt gestreefd naar lagere waterstanden. Het is de bedoeling dat rivieren meer en extra ruimte krijgen bij hogere waterstanden. Het Rijk heeft de plannen vastgelegd in de zogeheten Planologische Kernbeslissing ‘Ruimte voor de rivier’. Daarin staat dat dertig plekken in het Nederlandse rivierengebied uiterlijk 2015 beter beschermd moeten zijn tegen hoogwater. Voor de IJssel betekenen de maatregelen dat dijken worden verlegd, drie uiterwaarden worden verdiept en hoogwatergeulen worden gegraven. Hier en daar langs de route wijzen borden of bouwverkeer ons op de werkzaamheden ter plekke en worden we als wandelaar zo nu en dan omgeleid.

Haagse School
Over een kerkpad waarlangs geknotte wilgen staan, lopen we in de richting van de protestantse kerk van Voorst. Geknotte wilgen, weilanden, grazende koeien, kerkpaden, vergezichten over de rivier of op dorpen met kerkjes, ontluikende lente, fraaie luchten: het betekent Holland op z’n mooist! Hier kunnen Mesdag, Mauve en andere schilders van de Haagse School inspiratie hebben opgedaan voor hun schilderijen, die tot eind augustus 2015 tentoon worden gesteld in het Gemeentemuseum in Den Haag en het Dordrechts Museum. Na Voorst buigen we langzaamaan weer af naar de IJssel. De ruïne van Kasteel Nijenbeek staat in de steigers en is ingepakt in zeildoek. Het oorspronkelijke kasteel stond strategisch in de IJsselbocht en beschermde in de middeleeuwen Hanzekooplieden tegen beroving. Terwijl af en toe een schip passeert eten wij op een bankje aan het water een broodje. Rechts aan de horizon ligt Zutphen, links in de verte doemt Deventer op. We zijn halverwege de dagetappe.

Ooievaar
Over landgoed De Poll lopen we verder. We passeren boerderijen met bloeiende fruitbomen. Hoe meer we Deventer naderen, hoe minder we de IJssel te zien krijgen. De route gaat vooral door de uiterwaarden. Foeragerende ganzen getuigen gakkend van hun aanwezigheid en we zien twee ooievaars. Ze staan met hun oranje poten in het water en turen de ondergrond af naar een kikker, worm, muis, slak of ander voedsel. Ook bomen staan met hun voeten in het water. Dat beeld illustreert de noodzaak van het project ‘Ruimte voor de rivier’. We lopen onder het viaduct van de A1 door, passeren de Bolwerksmolen en nemen even later weer het voetveer over de IJssel. We zijn toe aan een biertje en schuiven aan op een terrasje aan de Brink.

Rode Gevaar
De volgende ochtend zoeken we weer de rivier op en blijven aan de Sallandse kant van de IJsselvallei. Gisteren was het bewolkt, vandaag kleurt de zon het landschap. De IJssel zoekt zijn weg tussen de blauwe lucht, de groene oevers en uiterwaarden en het geel van de paardenbloemen. Ook ten noorden van Deventer geven gele vrachtwagens en zandschuivers de rivier meer ruimte en verhinderen ons helaas toegang tot de uiterwaarden. We worden omgeleid. Ter compensatie drinken we een kopje koffie op het terras van landgoed Nieuw Rande.
Verderop doen we Havestate De Haere aan en wandelen er door het in Franse en Engelse stijl aangelegde parkachtig landgoed uit de veertiende eeuw. We lopen er kennelijk gelijk op met een deel van de bunkerroute. Na de Tweede Wereldoorlog werd de IJssellinie ontwikkeld om in het kader van de Koude Oorlog het eventuele Rode Gevaar te kunnen keren. We komen langs bunkers, wapentuig en geschutskoepels. Al die militaire inspanning is gelukkig voor niets geweest.

Gefortuneerd
Over rustige weggetjes en langs de Wetering vervolgen we de route en wacht ons na een laan met aan beide zijden een haag van rododendrons en bloeiende spiraea landgoed Hoenlo. We laten ons vertellen dat hier ooit de adel en gefortuneerde Hanzekooplieden woonden. Dat zal best. Het wemelt in het rivierdal van landgoederen, chique huizen, landhuizen en boerderijen. De bewoners van de IJsselvallei hebben in het verleden ogenschijnlijk goede zaken gedaan.
In Olst staat de wekelijkse markt. Het loopt tegen vijven. Tegenover de protestantse dorpskerk drinken we op een terrasje een biertje en zien toe hoe marktkooplui hun spullen inpakken en vertrekken. Als de zon achter de gevels verdwijnt, nemen we de trein terug naar Deventer.

De volgende ochtend kuieren we nog wat door het middeleeuwse centrum van Deventer en nemen vervolgens het voetveer over de IJssel. Een meer aansprekende afsluiting van een wandelweekend kun je je niet wensen.

Mei 2015

Eén reactie

  1. De IJsselstreek is inderdaad wonderschoon. Dank zij het artikel kwamen aangename herinneringen boven van bezoeken aan die streek. Dank je wel.

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.