Grift- en Graftenpad: Bevochten landschap

Tekst: Wim Huijser    Foto's: Willem van Leuveren

Kaart

Praktische informatie

Rondwandeling: het Grift en Graftenpad (12 km)
Startpunt: Mini-Camping De Brink, Weteringsteeg 45, Rhenen.
Opstappunt: Restaurant Cunera, Grebbeberg 1, Rhenen.
Markering: blauwe markering in de vorm van een klomp. De route is in twee richtingen gemarkeerd, zodat u de route zowel links- als rechtsom kunt wandelen.
Route verkorten: het is mogelijk de route te verkorten tot 8 km. Dit staat op de kaart aangegeven en is onderweg gemarkeerd.
Bezienswaardigheden: de nummers op de plattegrond in de brochure verwijzen naar bezienswaardigheden langs de route.
Onverharde paden: het Klompenpad is niet geschikt voor kinderwagens en rolstoelen vanwege de smalle en onverharde paden. Stevig en waterdicht schoeisel wordt aanbevolen.
Honden verboden: honden zijn verboden op particuliere delen van het Klompenpad om verstoring van vee en wild te voorkomen. Dit is aangegeven op de Openstellingsborden die u aan het begin van het particuliere terrein vindt.
Zie voor routes, apps en verkooppunten brochure: www.klompenpaden.nl.

Wandelaars krijgen 2,50 euro korting op entreekaarten voor Ouwehands Dierenpark. Bespaar via onderstaande link op een eenvoudige manier op tickets: http://www.uitmetkorting.nl/ouwehands-dierenpark/korting-ouwehands-dierenpark/


Artikel

Print Friendly, PDF & Email
Wat zijn Klompenpaden?
In de komende maanden volgen we Wim Huijser op Klompenpaden in Gelderland en Utrecht.Klompenpaden zijn rondwandelingen, gaan zoveel mogelijk over historische tracés en voeren over onverharde paden via boerenland en landgoederen. Met deze wandelroutes hopen Landschap Erfgoed Utrecht en Stichting Landschapsbeheer Gelderland bij te dragen aan de beleefbaarheid van het landschap en de cultuurhistorie.

Zonnig vriezend weer is het als we ons op het pad langs de Grift in Rhenen begeven. De parkeerplaats bij Heimerstein is ons startpunt, zodat we het bos en de afdalende laan over de Laarsenberg tot het laatst bewaren. Voorlopig buigen we mee met de bochten van wat ooit de Kromme Eem werd genoemd. Behalve voor de toevoer van water is de Grift tegenwoordig vooral van belang voor de natuur in de Vallei. Door aanpassingen van het Waterschap wordt het zowel de flora als de fauna aantrekkelijk gemaakt om de oevers en het water als biotoop te nemen. Naast de stuwen zijn vistrappen aangelegd die het hoogteverschil in kleine stapjes overbruggen. Tegen de zon in turen we over de Achterbergsche Hooilanden richting Heuvelrug.

Als een trap
De Grebbeberg en Laarsenberg bleven over nadat in de voorlaatste ijstijd de noordelijke helft van ons land bedolven was onder ijs. Aan de noordelijke kant hiervan ligt het agrarische gebied rond het dorp Achterberg. De Graften, gelegen tegen de flank van de Laarsenberg, zijn eeuwenoude voorzieningen om de vruchtbare gronden vast te houden. Met behulp van takkenbossen en lage zandwallen probeerden de boeren erosie van hun landbouwgrond te voorkomen. Als een trap liggen de akkers onder elkaar. De middeleeuwse steilranden – graften – raakten begroeid met struiken en bomen.
In de aanloop van de Tweede Wereldoorlog was er weinig oog voor historische landschapselementen. Het hele gebied om de Grebbeberg maakte deel uit van de Grebbelinie. Het bos en de akkers raakten doorkliefd van loopgraven en kazematten. Toen het onvermijdelijke gebeurde werd er drie dagen zwaar gevochten, maar tegen een overmacht van 23.000 Duitsers viel geen stand te houden. Na het bombardement op Rotterdam capituleerde het Nederlandse leger. De Grebbeberg werd de laatste rustplaats voor honderden Nederlandse soldaten. Het is die recente geschiedenis die met zicht op de berg voelbaar blijft.

Zelf plukken
Maar de beleving van het landschap kent gelukkig sterk uiteenlopende verschijningsvormen. Zo maken Foodwalks sinds kort deel uit van het project ‘Lekker Landschap’. Natuurbeleving als dagelijkse kost. Het Grift- en Graftenpad brengt de wandelaar in contact met specialiteiten van boer en natuur. Aan de hand van recepten kunnen wandelaars zelf een maaltijd bij elkaar plukken en wordt de oude traditie van zelfgemaakte bramenjam, zomersalades en kastanjetaart weer nieuw leven ingeblazen. Je hoeft niet alles zelf te plukken; één of twee verse ingrediënten is vaak al genoeg. Op de meeste Foodwalks staat aangegeven in welke winkel of bij welke boerderij je de rest voor het recept kunt kopen. Een aantal agrarische bedrijven in Achterberg levert producten die bij lokale bedrijven verkocht worden of worden verwerkt in maaltijden. Zoals boer Boonzaaijer. Hij heeft zijn weilanden opengesteld voor wandelaars die tussen zijn schapen door kunnen lopen. Van hun melk maakt hij schapenkaas. Op de Laarsenberg groeien bramenstruiken die in augustus en september vrucht dragen. De chutney die je hiervan kunt maken, laat zich heerlijk met de oude schapenkaas combineren. Boer Van Dijk verkoopt het vlees van zijn runderen en de honing komt van Imkerij de Werkbij.

Dierlijke kreten
Voor ons is de zomer nog ver weg. De winterse zon staat laag aan de hemel en het begint al te schemeren als we de Heimersteinse Laan naderen. Vanuit Ouwehands Dierenpark klinken dierlijke kreten door het bos. Wie niet beter wist zou verschrikt om zich heen kijken. Maar ook de dierentuin maakt sinds jaar en dag deel uit van het rijkgeschakeerde cultuurlandschap. Een ongewild slachtoffer in de slag om de Grebbeberg. Er werd gevochten tot de laatste man, de laatste leeuw. We dalen af door het bos dat alles zag. Het is een bevochten landschap dat we achter ons laten.

In april 2015 verschijnt het boek over de eerste 50 Klompenpaden in de provincies Gelderland en Utrecht.
Een wandeling over een klompenpad brengt je niet alleen in contact met het landleven en de natuur, maar ook met de bijzondere verhalen van een plek. Klompenpaden inspireren soms om dieper in de geschiedenis te duiken of om langer stil te staan bij de ontwikkeling van nieuwe natuur. Iedere wandelaar ervaart de route op zijn of haar eigen manier. Zo gingen dichter Aad Eerland, fotograaf Willem van Leuveren, beeldend kunstenaar Jan Hiensch, publicist Wim Huijser en fooddesigner Christian Weij op pad langs de eerste 50 Klompenpaden. Hun persoonlijke waarnemingen en ervaringen leveren een prachtig boek op dat zal verschijnen bij uitgeverij Blauwdruk. In april start ook de tentoonstelling van hun werk in Museum Nairac in Barneveld. Aansluitend zal de tentoonstelling te zien zijn in Streekmuseum Vredegoed in Tienhoven.
Hieronder een zomerse impressie van het Grift- en Graftenpad.
Januari 2015

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.