Waar de Maas ons scheidt van België

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Hans Cuppen

Kaart

Praktische informatie

Wandeling
We liepen twee wandelingen: een rondwandeling van 11 kilometer vanuit Roosteren en een rondwandeling van 14,5 kilometer vanuit Stevensweert.
Beide wandelingen zijn beschreven in de handzame en informatieve wandelgids De mooiste eilandwandelingen van Nederland, samengesteld en geschreven door Sietske de Vet, Rutger Burgers en Menno Zeeman. De gids kost € 14,95. Kijk hier voor alle uitgaven en meerdere wandelgidsen van uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig. Klik hier om de wandelgids te bekijken of te kopen bij reisboekhandel De Zwerver.

Hoe er te komen
Stevensweert en Roosteren liggen circa 150 autokilometers van Utrecht.
Stevensweert is bereikbaar met de trein naar Roermond en vanaf daar met de bus.
Roosteren is bereikbaar met de trein naar Sittard en vanaf daar met de bus.

Op beide wandelingen mogen honden aangelijnd mee.


Artikel

Print Friendly

Waal, Linge, Oosterschelde, IJssel. Traditiegetrouw laten mijn zus en ik de keuze voor ons jaarlijkse wandelweekend vallen op een typisch Hollands landschap in combinatie met een van de Hollandse wateren. Dit jaar strijken we neer in het smalste stukje van Midden-Limburg om er twee dagen te wandelen in de Maasvallei.

Tussen Maastricht en Maasbracht vormt de Maas over een lengte van een kleine vijftig kilometer de natuurlijke grens met België. De Grensmaas meandert er vrijelijk door een weids en gevarieerd landschap met een wirwar van oude rivierarmen, oeverwallen, stroomgeulen, grindbanken en woonkernen.

Megaproject
De intro klinkt vriendelijk. Toch kan hoogwater voor catastrofes zorgen, zo bleek in 1993 én 1995 toen de Maas buiten zijn oevers trad. Bijna tien procent van de provincie Limburg stond onder water, twaalfduizend Limburgers werden geëvacueerd. De materiële schade bedroeg tweehonderdvijftig miljoen euro. Het jaar erop werden tijdelijke dijken aangelegd. In 2005 startten de Belgische en Nederlandse overheid het Project Grensmaas met als belangrijkste doel bescherming tegen hoogwater. Aan Nederlandse zijde voert Rijkswaterstaat het megaproject uit, dat nog enkele jaren zal voortduren. Dijken worden verhoogd of verbreed. Op talloze plekken vindt ontgrinding plaats, worden rivierbeddingen verbreed, uiterwaarden verlaagd.

Uitbaatster
De Grensmaas is slechts toegankelijk voor de pleziervaart. Vrachttransport moet gebruik maken van het in 1935 geopende Julianakanaal. Bij Roosteren is de afstand tussen Grensmaas en Juliakanaal amper vijfhonderd meter. In een druilerig regentje beklimmen we de dijk en volgen stroomopwaarts het kaarsrechte kanaal over een lengte van twee kilometer. In dat half uur komt ons welgeteld één binnenvaartschip tegemoet. In café-restaurant De Keet in het gehucht Illikhoven bestellen we koffie met verse Limburgse vlaai. De uitbaatster wijst ons erop dat de dijk langs de Maas over een lengte van enkele kilometers niet toegankelijk is voor wandelaars vanwege de werkzaamheden door Rijkswaterstaat. Noodgedwongen volgen we het fietspad langs de Ruitersbaan in de richting van Roosteren.

Maaseik
Maar er wacht ons enige troost. De deur van de Mariakapel bij het buurtschap Kokkelert is namelijk open waardoor we een kaarsje kunnen opsteken. We vervolgen de route en niet veel later kijken we vanaf de dijk uit over de Maas. In de uiterwaarden grazen konikpaarden. Aan de overzijde van de rivier, die ondiep oogt en niet veel breder zal zijn dan een meter of veertig, ligt het Vlaamse Maaseik met de dominante groenkoperen torenspits van de Sint-Catharinakerk. We lopen onder de brug over de Maas door die Nederland met België verbindt en we volgen daarna een struinpad langs de rivier. Aan onze rechterhand ligt het waterwingebied De Rug, waar de natuur ondanks de druilige regen vrolijk kleurt door de vele veldbloemen.

Wiel met spaken
De volgende dag schijnt de zon en gaan we op pad voor de wandeling die begint op de Markt in Stevensweert. We stellen ons in op een zaterdagse drukte, maar in het dorp aan de Maas komen we tien uur ’s morgens geen kip tegen en heerst een zondagse rust. Ook de horeca aan de Markt laat het nog afweten.
Zo dat geldt voor het naburige Ohé en Laak wordt ook Stevensweert omgeven door water. Aan de oostkant ligt de verzande Oude Maas die er uitkomt in de Molenplas. Aan de westzijde van het dorp stroomt de Grensmaas. Om die reden wordt gesproken van ‘Eiland in de Maas’. Vanwege de strategische betekenis bouwden de Spanjaarden Stevensweert in de Tachtigjarige Oorlog om tot een vesting in de vorm van een ster. De structuur van de straten lijkt op een wiel met spaken of zoals de inwoners van Stevensweert het zelf uitdrukken, op een Limburgse vlaai in gelijkmatig gesneden punten.

Ohé (en Laak)
Door het straatje tussen de Heilige Stephanuskerk en de VVV lopen we in westelijke richting en staan we voorbij het kerkhof even later aan de oever van de Grensmaas. Het panorama is overweldigend mooi. Van daar volgen we de voormalige vestingwallen en wandelen langs de Rochuskapel (ook open, opnieuw een kaarsje!) in oostelijke richting naar de Oude Maas. Over kronkelende graspaden en –dijkjes en door een voorjaarsnatuur met een weldaad aan veldbloemen gaan we op weg naar de drie eeuwen oude Hompesche Molen, ooit een graanmolen. In het voormalige molenhuis is nu een brasserie gehuisvest. Na koffie met de opgelegde keuze voor Limburgse vlaai vervolgen we de route die om Ohé (van Ohé en Laak) krult. Ohé en Laak zijn twee verschillende kernen, waarbij Ohé een kerkdorp is en Laak een buurtschap. De robuuste kerk Onze Lieve Vrouw Geboorte in Ohé vergezelt ons lange tijd.

Even naar België
We passeren naar schatting tweehonderd jaar oude zwarte eiken, die zijn opgegraven bij grindwinning. De bomen zijn vermoedelijk over een grote afstand meegevoerd door het Maaswater en hier gestrand in een bocht van de rivier. Voorbij de jachthaven van Laak lopen we niet veel later op een graspad langs de Maas. Aan de overzijde van de grensrivier ligt België. We passeren een oorspronkelijke grenspaal. In de uiterwaarden aan onze rechterhand grazen galloways, Schotse runderen. Van verderop kondigt een koekoek de zomer aan.
Twee dagen wandelen langs de Grensmaas zonder die grens over te steken is onacceptabel. In Ophoven brengt ‘veerman van de dag’ Theo Burgers van het voet- en fietsveer ons naar de overkant, waar we symbolisch voet zetten op Belgische bodem en de eerstvolgende overtocht terug nemen. We hebben onze zuiderburen met een bezoek vereerd! Langs de St. Annakapel in Ohé en Laak lopen we terug naar Stevensweert, waar zaterdagnamiddag nog steeds een zondagse rust heerst. We schuiven aan op een terrasje aan de Markt en drinken een biertje. We concluderen dat er niets gaat boven een Hollands landschap in combinatie met een van de Hollandse wateren!

Mei 2017

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.