Verliefd op de Morvan

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Joke Apswoude

Kaart

Praktische informatie

De Morvan ligt in het hart van Bourgondië en op 750 kilometer rijden van Utrecht.
Wij hebben wandelingen gelopen uit de Franstalige wandelgids ‘Le Morvan, Balades et Randonnées’. Per  rondwandeling is een kaartje opgenomen en een gedetailleerde routebeschrijving. Wilt u de gids bekijken of bestellen, klik dan op Gids Morvan.

Kijk voor informatie over Frankrijk op www.franceguide.com.
Kijk voor informatie over Bourgondië op www.bourgogne-tourisme.com.


Artikel

Print Friendly

Wandelaars die Bourgondië aan doen, zoeken het mooiste deel van de regio, het centrum van het Parc Régional du Morvan. Het gebied is dunbevolkt, kalm, stil en verlaten. De Morvan biedt de bezoeker 1.500 kilometer aan wandelpaden.

De liefde verklaren aan een streek, doet de mens niet zo snel. Maar als het om de Morvan gaat, ontkom ik er niet aan.Francofielen menen Bourgondië te kennen. Het heuvelachtige landschap met wijnvelden op de zuidelijke hellingen. Het spreekwoordelijke Bourgondische leven spreekt velen aan. In de regio liggen aantrekkelijke steden als Beaune, Dijon en Mâcon, maar waaraan de meeste toeristen ‘s zomers op weg naar het hete zuiden voorbij razen.
Doen ze de Bourgogne al aan, Francofielen mijden de Morvan. Als ze zich enkel verlaten op de weerstatistieken, dan hebben ze gelijk. De lucht is er zelden strak blauw. Zomers warm is het er nooit. Er valt voor Franse begrippen onvoorstelbaar veel regen: een meter per jaar, met uitschieters naar 1.600 mm! Enkele jaren geleden was ik er slachtoffer van een wolkbreuk die twee uur aanhield. Het was windstil, de plensregen viel verticaal. Langs de randen van de inktzwarte wolk boven mij, slechts honderden meters verder, was de lucht blauw. Zonaanbidders hebben in de Morvan niets te zoeken.

Kneuterig
En wat de cultuur betreft: in toegangsstadjes als Vézelay, Avallon, Saulieu, Autun en Château-Chinon staan kerken, kastelen en musea. Daarentegen is er in het ‘Parc Naturel Régional du Morvan’ zelf niet of nauwelijks te genieten van aansprekende architectuur. Dorpjes en gehuchten zijn eerder gezellig en kneuterig dan adembenemend mooi of van historische waarde. Verder ziet de bezoeker in de Morvan vrijwel geen open horizon. Het bocagelandschap, met weides en houtwallen, wordt omsloten door veel bos. Bijna de helft van de Morvan is bebost. Je moet er tegen kunnen: bomen, bomen en nog eens bomen.

Parc Naturel Régional
Vanwaar dan toch die aanbidding voor die Bourgondische streek? Hoe gek het ook klinkt, maar vanwege de opsomming van hiervoor. Ik hou niet van bakken in de zon, uit mijn rugzakje steekt altijd een paraplu. Tijdens wandelingen mijd ik bij voorkeur steden en hun cultuur. Een afwisseling in landschap spreekt mij aan. Het lijkt dan ook alsof de Morvan voor mij is geschapen.
Maar er is meer. De Morvan is dunbevolkt. Op een oppervlakte van vijftig kilometer breedte en zeventig kilometer lengte wonen in 104 dorpen (communes) slechts 40.000 inwoners.

Mont Beuvray
De Morvan ontving haar status van ‘Parc Naturel Régional’ in 1970. Het natuurgebied ligt in de meest noordelijk gelegen uitloper van het hooggelegen bergplateau van de Auvergne, dat bestaat uit graniet en vulkanisch gesteente. Het meest noordelijke gedeelte in de buurt van Vézelay heet, met maximaal 600 meter hoogte, de Bas-Morvan. In het zuiden ligt de Haut-Morvan, waarvan de platte toppen reiken tot 827 meter (Mont Beuvray) en 901 meter (Haut-Folin). Het centrale gedeelte is waterrijk met veel meren, zoals het Lac des Settons en het Lac de Pannecière-Chaumard. En, er liggen 1.500 kilometer aan wandelpaden te wachten. Kortom: wat wil de wandelaar nog meer?

Verlaten
Wordt de Morvan gedurende de zomermaanden al niet geplaagd door drommen toeristen, begin oktober lijkt het er verlaten. Hotels hebben hun deuren al in september gesloten, campings rekken het seizoen nog tot na de herfstvakantie, sommige restaurants zijn alleen in het weekeinde geopend. De inwoners van de Morvan heten Morvandeaux. Ze zijn voor hun sociale contacten aangewezen op het locale café, de épicerie, de boulangerie of de boucherie. Voor de supermarkt moeten zij in het ergste geval tientallen kilometers rijden.

Arme bevolking
Ook in Anost is begin oktober het toeristenseizoen voorbij. De horeca heeft er de brui aan gegeven. Alleen Bar La Galvache is open. Het café ontleent zijn naam aan het beroep dat de Morvandeaux vroeger uitoefenden. Op door ossen of stieren getrokken karren vervoerde de arme bevolking hout. Het andere beroep was dat van de flottage. Overvloedig hout werd over rivieren afgevoerd naar het rijke Parijs om de hoofdstad te voorzien van brandstof. Vrouwen uit de Morvan verdienden nog wat bij door kinderen van welgestelde Parijzenaars te zogen.

Restanten storm
Het is vroeg in de middag. In het café zijn wij de enige gasten. De eigenaar leest zijn regionale krantje. Wij zitten achter een kop thee. Juist terug van een auto-uitstapje naar Autun, staan we op het punt te beginnen aan een wandeling naar Athez. Eenmaal op weg volgt de route deels het traject van de Tour du Morvan, een 230 kilometer lange rondwandeling door de Morvan.
Onderweg naar Athez liggen paden en wegen bezaaid met takken, gebladerte en tamme kastanjes. Gisteren teisterde een storm met rukwinden de bomen, die nog hun tooi dragen van herfstkleurig loof. Vandaag is het windstil. De temperatuur komt niet boven de tien graden, toch voelt de zon weldadig aan. In het bos ten zuiden van Bussy hangt aan een boom een briefje. De tekst begint met ‘Amis’. De plaatselijke jachtvereniging vraagt begrip voor het afschieten van wild in het weekeinde. Nu is het woensdag. Vanuit het bos horen we geen enkel geluid.

Vlak voor Velée is een bospad veranderd in een kolkend riviertje. De overvloedige regen van gisteren baant zich een weg naar het dal. Wij zoeken het iets hogerop. Voetje voor voetje stappen we door de bramenstruiken in de berm en omzeilen zodoende de nattigheid.

Geel monster
Een dag later volgen we het westelijk deel van de Tour du Morvan. In de bossen ten oosten van Chaumard horen we het geluid van gemotoriseerde zagen. Even later passeert ons een reusachtig geel monster op rupsbanden. Het apparaat verandert het bospad in een modderige glijbaan. Bij een boshut voor werklui lunchen we. Een uur later zien we langs het pad, op een open plek met opgetaste boomstammen, een ree. Als hij ons ziet, maakt hij rechtsomkeert en dartelt naar de boszoom, waarachter hij opgaat in de donkerte.

Maquis
Het pad klimt en dringt verder het bos in. Op de top van de zeshonderd meter hoge Montamy stuiten we op het ‘Monument du Maquis’. De bosrijke Morvan vormde in de Tweede Wereldoorlog een ideale uitvalsbasis voor aanslagen door verzetsgroepen. De Maquis Morvandiaux hadden hun kamp opgeslagen in de woeste bossen ten oosten van Chaumard. Op 31 juli 1944 viel een Duitse eenheid het kamp aan. In een bloedbad lieten alle patriotten en een aantal Duitsers het leven. De Franse vlag en een verwelkte bloemenkrans met lint getuigen van de jaarlijkse herdenking, ruim twee maanden geleden.

Spaarzame toeristen
Terug in Chaumard, om vijf uur in de middag, heeft de uitbater van het café het gordijn achter zijn voordeur al dichtgeschoven. Hij houdt het vandaag voor gezien en mist daardoor de omzet van twee gasten. Wij rijden terug naar ons hotel bij Lac des Settons, één van de weinige hotels in de Morvan die het gehele jaar uitzingen. Aanlegsteigers, een afgemeerde rondvaartboot en uitspanningen met gesloten luiken aan de oever doen vermoeden dat het meer in de zomer een toeristische trekpleister vormt. 

 

Februari 2012 (geactualiseerde informatie; oorspronkelijke artikel uit: najaar 2006)

15 reacties

  1. Parc Naturel Regional du Morvan is prachtig in alle jaargetijden. Morvan Rustique is een kleinschalig vakantieverblijf met 6 sfeervolle vakantiehuizen. De comfortabele gîtes zijn het gehele jaar geopend voor gasten en deels voorzien van centrale verwarming. Maandag t/m vrijdag worden er verse broodjes gehaald bij de bakker en op dinsdag-, en donderdagavond kunt u intekenen op een heerlijke ovenschotel met verse salade. Stafkaarten zijn te leen en Morvan Rustique ligt bovendien op een steenworp van het grootste archeologische park van Europa: ”Bibracte”.

  2. Wij zijn echte vrije wandelaars,hebben al veel km achter de rug ,denk aan de jacobsweg naar santiago de compostella.Nu twee weken door de morvan gewandeld .Wat een belevenis en overnacht in gite de l’hermitage van morvanverhuur
    Schetst onze verbazing dat onze gastheer rob ook de jacobsweg heeft gelopen in 2010 .Mooie gesprekken vonden plaats tijdens onze heerlijke diners gekookt door onze gastvrouw emmij.
    Een absolute aanrader deze plek,maar denk eraan ze ziin al vroeg volgeboekt .

  3. Wat fijn dat men zo van De Morvan geniet, ook na 20 jaar zijn wij er nog niet op uitgekeken!

    Nog steeds als wij in ons huis zijn maken wij lange wandeltochten, met de auto draaien we gewoon weggetjes in en zien wel waar we uitkomen. Afgelopen dinsdag nog rond het Lac des Settons gelopen, een mooie tocht van ruim 17 km.
    Vezelay bezoeken we graag evenals de Mont Beuvray als er vrienden meegaan.

    Vanuit ons huis : La Tulipe, dat wij verhuren van juni tot en met september, kun je al die mooie tochten maken, te voet, met mountainbike of met de auto. Kom en geniet!
    In ons huis is veel informatie over De Morvan en Bourgogne aanwezig.

    http://www.morvan-vakantiehuis.nl

  4. Leuk dit stukje hier te lezen .Wij herkennen ons helemaal in al hetgeen geschreven is.
    Wij hadden bij morvanverhuur geboekt,en jawel in de winter.
    Ons voorgesteld heerlijk in de sneeuw te wandelen ,maar het was een zachte winter.
    Wij hebben genoten wat een schitterend gebied is dit,de wandelingen goed gemarkeerd

  5. Dat het in de morvan vaak regent is onzin
    In de zomer is het warm tot zeer warm
    Verder is er weinig te beleven
    De Nederlanders die er wonen zijn erg terug getrokken
    Ik heb er tien jaar gewoond
    Maar ik woon nu in friesland heel erg naar ons zin

  6. Wat heerlijk dat iedereen andere ervaringen heeft over de Morvan. Wij komen er al 16 jaar en wonen er nu 4 jaar permanent. Wij wonen in Bas Morvan, oftewel het lage gedeelte waar er wel bossen zijn maar meer uiticht dan bos. De gloeiende heuvels met hun bocages geven het idee van een schilderij.
    Van ons huis uit kun je kilometers heerlijk wandelen en genieten van de vruchten zoals bramen, bessen , noten, walnoten en champignons.
    Wij hebben superleuke contacten met de Nederlanders en de Franse bewonders.
    Het regent er beslist niet altijd, het kan er zomers soms heerlijk warm zijn en de nazomer kan tot november duren.
    Wij hebben voor wandelaars en fietsers en klein gastenhuisje voor 2 personen en voor wie dat leuk vindt worden er ook vilt cursussen gegeven.

    Nolleke
    Pouuques Lormes
    Chateau-laine

  7. Ik ben blij te horen dat het toch niet altijd regent in de Morvan. Overmorgen vertrekken we op huizen jacht en verschillende vrienden hebben ons al afgeraden in dat gebied een vakantiehuis te zoeken. Alleen vanwege de vermeende regen die ze natuurlijk niet uit eigen ervaring kennen, want de betreffende vrienden liggen zelf altijd te bakken in de zuidfranse zon.
    Toch zou ik graag willen weten of het veel uitmaakt of je huis op een west- of bijvoorbeeld een zuidhelling staat? En of de hoogte veel uitmaakt. Wij gaan kijken naar huizen bij Moulins-Engilbert, Chateau-Chinon, Sommant en Grury( net buiten de Morvan dus). Als je wandelt is regen niet zo erg maar als je thuis bent is buiten kunnen zitten wel zo fijn.

  8. Ik kwam net dit artikel tegen en kan mij daar helemaal in vinden! Wij wonen sinds 5,5 jaar definitief in de Morvan en genieten elke dag op de manier waarop je bovenstaand artikel hebt geschreven!

  9. Wie heeft voor mij gemarkeerde wandelroutes in de Morvan?
    Vriendelijke groeten,

    de Ruiter

  10. We komen al ruim 15 jaar in de Morvan en hebben sinds 2008 een huis pal aan het Lac de Panneciere. We genieten er steeds weer van de rust, het uitzicht en van de vele wandelingen die er te maken zijn. En terwijl het de afgelopen week in NL veel regende, hadden wij iedere dag zon en hoge temperaturen. Ook de huurders van ons huis zijn elke keer weer enthousiast. Sommige komen ieder jaar weer terug.

  11. Wij zijn sinds september 2016 trotse eigenaren van een vakantiehuis in de Morvan, met een geweldig uitzicht op de heuvelen, het ligt aan de rand van de morvan, morvan sud. We genieten met volle teugen van de rust, de ruimte, de vriendelijke Nederlanders en Fransen en de natuur. Ons is inderdaad ook afgeraden een huis in de Morvan te kopen, en ook is ons gezegd heel veel regen in de Morvan. We zijn er in september, oktober, november, januari en februari geweest, we hebben een keer zware regen meegemaakt. Dus helemaal geen spijt gehad, zelfs 10 maal mooier als dat wij het bij de eerste bezichtiging hebben ervaren. En inderdaad in het naseizoen is veel dicht, daar moet je wel een beetje rekening mee houden. Nu gaan wij er weer volgende week voor 10 dagen heen, ben benieuwd hoe het er in maart is.

  12. Het is het mooiste plekje in Europa, de rust en de prachtige landschappen,heerlijk

  13. We zijn ooit op een prachtige camping geweest. Le Village Europeen. Voor zover ik weet was deze camping een heel kleinschalig dorpje van de arbeiders die de dam hebben gebouwd als afsluiting van het meer.Een ongekend mooie camping.Kan deze in welke beschrijving dan ook niet meer vinden.Wrsch. falliet.Dit zou eeuwig zonde zijn.Alles van deze camping was uit hele grove rotsblokken gebouwd.Misschien kan iemand mij hier iets over vertellen.Misschien stond U hier ook eens.!!!

  14. Hallo allemaal,
    Wij zijn ook van plan een huisje te kopen in de morvan maar dan zuidelijk bij mont beuvray.
    Is het algemene weer daar hetzelfde als de in het midden en meer bosrijke deel van de morvan of staat dit meer onder invloed van zuidelijke stromingen?
    Wat zijn jullie ervaringen?

    Mvg Gerben

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.