Rome: de fascinerende littekens van de geschiedenis

Tekst: Emma Baelde    Foto's: weheartit.com

Kaart

Artikel

Print Friendly

Rome is niet bepaald een voetnoot in de geschiedenis van onze beschaving. De tijd heeft als een wervelwind huisgehouden in de eeuwige stad.

Eens was Rome het centrum van een van de machtigste rijken die ooit hebben bestaan, door elkaar geschud door krankzinnige keizers, onder de voet gelopen door barbaren, maar ook vervulde de stad een sleutelrol in de groei van het christendom. Ondanks de pieken en dalen die de stad heeft meegemaakt, de eeuwen van verval en talloze plunderingen, zijn er uit iedere periode veel gebouwen bewaard gebleven die herinneren aan haar bewogen geschiedenis. Rome is bij uitstek een stad die zich leent om te voet te worden verkend. Als je een Hotel in Rome zoekt kun je het beste iets in de buurt van de oude stad boeken. Rome is een immens grote stad, maar in een paar dagen kun je een zeer goede indruk krijgen van zowel het antieke Rome, de gezellige binnenstad met haar beroemde pleinen en fonteinen en Vaticaanstad. Ook in de nabije omgeving is veel te zien. Een wandeling over de oude Romeinse Via Appia biedt een mooi uitzicht over zowel de stad als het platteland.
De straat oversteken is niet geheel zonder gevaar in Rome. Meestal zullen de Italianen op het laatste moment hard op de rem trappen, toeteren en hevige armgebaren maken. Maar dat hoort erbij. Het is niet tegen jou persoonlijk gericht.

Mens sana in corpore sano
Het eerste dat opvalt is hoeveel er nog is overgebleven van de Romeinse tijd. Imponerend is het Colosseum, waar vroeger gladiatoren tegen elkaar of tegen wilde dieren vochten. Het gebouw bood plaats aan 50.000 toeschouwers, net zoveel als de grotere voetbalstadions in Nederland. Het nabijgelegen Forum Romanum, dat ooit het regeringscentrum was van het Romeinse Rijk, is niet meer dan een verzameling resten van muren. Maar er is weinig verbeelding voor nodig om je een voorstelling te maken van de betekenis ervan. Ook nog grotendeels intact is de Engelenburcht, gebouwd als mausoleum voor keizer Hadrianus. Later werd het lange tijd in gebruik genomen als residentie van de pausen. Je kunt hier zien hoe de badkuip van de vroegere pausen er uitzag.

De Engelenburcht biedt een prachtig uitzicht over de rivier de Tiber en de stad. Het Pantheon (de tempel voor alle goden) met zijn ronde koepel die in het midden open is, werd na de invoering van het christendom een van de belangrijkste katholieke kerken. Het grote complex van de thermen van Caracalla geeft een duidelijk beeld van het belang dat de Romeinen aan hun badhuizen hechtten. Ze waren meer dan een plek voor persoonlijke hygiëne en ontspanning: er werden verschillende sporten beoefend en voor de intellectuele ontwikkeling kon men terecht in twee bibliotheken: één met klassieke Griekse teksten en een andere met Latijnse geschriften. Een duidelijk voorbeeld van het Romeinse vertrouwen in mens sana in corpore sano: een gezonde geest in een gezond lichaam.

Catacomben
Diep onder al deze Renaissance-bouwwerken en de paleizen van de Romeinse keizers ligt een verborgen, maar uitgestrekte stad. De catacomben vormen een ondergronds gangenstelsel van tussen de 900 en 1.300 kilometer lengte waar de eerste christenen hun doden begroeven. Zij wilden apart van de “heidenen” worden begraven. Maar daar hadden ze eigen grond voor nodig. Omdat de meeste christenen arm waren en geen grond bezaten werd een klein stukje grond van een rijke christelijke familie gebruikt om een trap naar beneden te graven en vandaaruit gangen te graven. Sommige catacomben hebben vijf verdiepingen en zijn meer dan twintig meter diep. Het lavagesteente was gemakkelijk uit te graven en heeft de eigenschap dat het verhardt als het in aanraking komt met zuurstof. Nadat keizer Constantijn in 313 een einde maakte aan de vervolging van christenen konden zij ook op gewone begraafplaatsen terecht. Men bleef de catacomben toch verkiezen, wegens het geloof dat men met een graf in de nabijheid van de oude martelaren eenvoudiger tot de hemel werd toegelaten. Tot het jaar 450 werden de catacomben uitgebreid en gebruikt als begraafplaats. De catacomben zijn uiteraard te bezoeken. Het meest indrukwekkend zijn die van Sint Callistus aan de Via Appia. Hier liggen zestien pausen begraven. Een rondleiding kost zes euro.

Vaticaanstad
Er zijn meer dan 900 kerken in Rome, waarvan grofweg een derde de moeite waard zijn om te bezoeken. Volgens de traditie werd de kerk in Rome gesticht door de apostelen Petrus en Paulus. Omdat christenen in de eerste eeuwen werden vervolgd waren de eerste van deze kerken in de huizen van christelijke burgers. Nadat keizer Constantijn (die zijn naam later veranderde in Augustus) in 313 een einde maakte aan de christenvervolging groeide het aantal kerken snel. In de vierde eeuw waren er al vier grote basilieken, waar 28 kardinalen in toerbeurt de mis opdroegen.

Middenin Rome ligt het kleinste onafhankelijke staatje ter wereld: Vaticaanstad. Hier zetelt de paus in het apostolisch paleis. De Sint Pieterskerk is één van de bekendste bouwwerken uit de Renaissance, een monsterproject waar Donato Bramante, Michelangelo, Carlo Maderno en Gian Lorenzo Bernini hun krachten hebben gebundeld om de grootste kerk ter wereld te bouwen op de plaats van het vermeende graf van de apostel Petrus. Volgens de legende reisde Petrus na de dood van Christus naar Rome, alwaar hij in het jaar 64 door keizer Nero werd gekruisigd. De bouw begon in 1506 en werd 120 jaar later voltooid. Vanaf de koepel van de Sint Pieter heb je een weergaloos uitzicht over het Vaticaan. Je ziet hier pas hoe groot de koepel eigenlijk is en hoe knap deze kerk der kerken is gebouwd.

Misschien wel bekender dan de Sint Pieterskerk is de Sixtijnse kapel. De fresco’s van Michelangelo bestaan uit meer dan 300 figuren. Hij werd in eerste instantie betaald om alleen de twaalf apostelen af te beelden, maar hij vond deze opdracht geen recht doen aan de grandeur van de kapel en schilderde op eigen initiatief door. Hij was er vier jaar mee bezig. In de Sixtijnse kapel vindt het conclaaf van de kardinalen plaats wanneer er een nieuwe paus moet worden gekozen. De musea van het Vaticaan zijn duizelingwekkend. Trek er gerust een paar dagen voor uit of neem je voor om na twee uur de uitgang weer op te zoeken. De overdaad aan kunst is een aanslag op de zintuigen.

Pleinen
De nauwe straatjes van de stad verbreden zich soms om uit te komen op een plein. Een typisch Romeins plein heeft een of meerdere fonteinen in het midden en grenst aan een paar kerken. Het gezelligste en drukste plein van Rome is de Piazza Navona. De Piazza di Spagna is bekend om de Spaanse trappen. Hier beklimmen bruidsparen de 138 treden van de trap ter verzekering van hun huwelijksgeluk. Iets verderop bevindt zich de Trevifontein, bekend van de film La Dolce Vita van Fellini.

Bottiglieri
De Italianen zijn zo trots op hun keuken dat ze soms lijken te denken dat het koken in hun land is uitgevonden. Het zal je daarom geen moeite kosten om heerlijk te eten, zelfs in het restaurant van hotels. Ga in ieder geval één keer naar een goed restaurant. De prijs-kwaliteitverhouding is vele malen beter dan in Nederland. Een alternatief voor de lunch zijn wijnbars waar tevens hapjes en een simpele maaltijd worden geserveerd. Deze zogenaamde enoteche of bottiglierie zijn tussen ’s middags tussen twaalf en drie uur geopend, wat ze een uitstekend en betaalbaar alternatief maakt voor de lunch. Iedere bar hanteert twee tarieven voor koffie en broodjes: aan de bar (al banco) en aan tafel (al tavolo). Voor dezelfde cappuccino die aan de bar 60 cent kost betaal je aan tafel €3,50.

In samenwerking met Venere.com

Augustus 2013

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.