Parel in het Alkmaardermeer

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Joke Apswoude

Praktische informatie

Eiland De Woude is lastig bereikbaar per openbaar vervoer. Met de auto kom je er via de N246 (aan de oostkant van het Alkmaardermeer). Er is parkeerruimte bij de pont.
De wandelroute gaat grotendeels over de dijk. Het is raadzaam goede en waterdichte wandelschoenen aan te trekken.
Er zijn eet- en drinkgelegenheden op het eiland.
Een retourkaartje voor de pont kost € 1,10 per persoon (eventueel met fiets).


Artikel

Print Friendly

Wandelen op een eiland in Noord-Holland. Dat kan in de Westwouderpolder in het Alkmaardermeer. Vanaf de dijk heb je er vrijwel de gehele rondwandeling een weids uitzicht met in de verte een typisch Hollandse horizon.

Het vriest dat het kraakt. Nederland heeft de schaatsen ondergebonden. Ook Noord-Holland geniet van ijs, koek en zopie. De oversteek naar De Woude is echter ijsvrij. De pont is tevens ijsbreker. Als ik de veerman vraag of we op het eiland een kopje koffie kunnen drinken, blijft hij het antwoord schuldig. Hij zegt er nooit geweest te zijn.
Na een vaartocht van een schamele vijftig meter zetten we voet aan wal in de Westwouderpolder. De 150 eilandbewoners wonen in De Woude, onderdeel van de gemeente Castricum.

Ontstaan
Het Alkmaardermeer en omgeving zijn in aanleg ontstaan tijdens de kustvorming van Noord-Holland. Onder invloed van getijden zijn op de toenmalige kustlijn strandwallen gevormd. Deze vormden in eerste instantie de natuurlijke afscheiding tussen de zee en het achterliggende land. Via een opening in het Oer-IJ had de zee toegang tot dat achterliggende land, dat langzaamaan verzoette door toevoer van rivier- en regenwater. Daardoor ontstond veenvorming. Door de verbindingen met zee waren er mogelijkheden voor scheepvaart en handel. Toen echter de verbinding met zee te gevaarlijk bleek, zijn in de 14de eeuw dammen geplaatst. Door toenemende inklinking van het veen werd later windbemaling en afwatering noodzakelijk. In de 16de en 17de eeuw werden bijna alle meren in en rondom het Alkmaardermeergebied drooggemalen.

Bedijken
Omstreeks 1630 werden de Markervaart en de Nauernasche Vaart naar het IJ afgegraven voor ontwatering van de droogmakerijen. Ook voor het Alkmaarder- en Uitgeestermeer, in de middeleeuwen nog Lange Meer genoemd, bestonden inpolderingsplannen. Door de dalende grond- en landbouwprijzen zijn die nooit uitgevoerd. Nadat in de 17de eeuw in de Schermerboezem een hoger waterpeil was gerealiseerd, werd het noodzakelijk om de polders rondom het Alkmaardermeer te bedijken. Afgezien van de aanleg van het Noordhollands Kanaal twee eeuwen geleden is het landschap voor de rest ongeschonden gebleven.

Linksom
Ook de oude kern van De Woude heeft de tand des tijds doorstaan. Voor we het eiland rondgaan, lopen we door Woude, feitelijk de enige straat. Het houten kerkje, enkele historische panden en een ophaalbruggetje zouden probleemloos kunnen decoreren in een openluchtmuseum.

Je kunt het eiland links- of rechtsom. Wij kiezen voor linksom. Het eerste deel van de zeven kilometer lange route gaat over de weg. We passeren enkele boerderijen en een camping. Gaandeweg zijn we afgebogen naar het westen en verlost van de herrie van de N246. Bestrating houdt op en over een hek lopen we de onverharde kruin van de dijk op. Die volgen we de rest van de wandeling. ’s Zomers grazen rechts van ons in de weilanden schapen en koeien, nu ligt over het landschap een sneeuwdeken.

Hollands panorama
Het Alkmaardermeer is dichtgevroren. De vorst heeft het werk van een ijsbreker teniet gedaan. De zon doet het ijs van de bevroren vaargeul eruit zien als gebroken kristal. Hier en daar kruit het ijs tegen de dijk. Door het bevroren riet is het uitzicht weids. In de verte tekenen de rookpluimen van de Hoogovens zich als wattenbolletjes af tegen de felblauwe lucht. Dichterbij wordt de horizon bepaald door wat industrie en kerktorens. Hollandser kan een panorama niet zijn! De dijk buigt af naar de bewoonde wereld. De overheersende stilte maakt langzaamaan plaats voor het geluid van de provinciale weg. Even later lopen we over een smal weggetje De Woude binnen.
Als we op het punt staan terug te keren naar de ‘vaste wal’, zien we pas dat er voor voetgangers over het ijs een houten vlonder is aangelegd. Een vriendelijk alternatief, maar er gaat toch niets boven een pontje!

 

 

Februari 2012

Eén reactie

  1. Het is jammer dat er nu op de stierop 5 borden aan de hekken hangen : dit is privé,betreden op eigen risico(hond?) fietsers niet toegestaan?????
    Het nodigd niet meer uit, wandelaars keren om,ze denken dat je hier niet langs mag. Dit is erg jammer en kan dit allemaal zomaar?

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.