Over een 80-jarige

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Hans Cuppen

Praktische informatie


Bron: Foto van afbeelding uit Bos-atlas

Algemeen
De lengte van de wandeling bedraagt 32 kilometer.
Honden aangelijnd toegestaan.

Reis
Met eigen auto naar Den Oever: Afslag 14 Den Oever aan de A7. De auto kan gratis worden geparkeerd bij het busstation in Den Oever aan de Molenweg. Ook in Zürich in Friesland kan gratis geparkeerd worden bij wegrestaurant Zürich.
De bus van Arriva (Q-Liner lijn 350) rijdt ieder uur tussen Den Oever en Zürich (halte ‘Kop van de Afsluitdijk’ naast het wegrestaurant). Een enkele reis kost € 6. Betalen met de OV-chip of een los kaartje kopen bij de bestuurder. Ritduur 25 minuten.
Plan uw reis op www.arriva.nl.

Routebeschrijving vanaf Zürich
Vanaf busstation op T-kruising bij Y-3503/37 LA richting Leeuwarden. Op kruising bij Y-3503/14 RD richting Makkum. Onder viaduct door. Op volgende kruising ook RD richting Doorgaand Verkeer. Eerste weg (vóór veerooster en bij bord ‘Makkum 5 km’) RA richting Den Helder. Brede asfaltweg RD volgen. Bij Kornwerderzand onder viaduct door. Direct na viaduct LA. Op parkeerterrein trap op naar viaduct en steek de A7 over. Na viaduct op T-kruising met voorrangsweg bij Y-3970/12 LA richting Den Helder. Vervolgens alsmaar RD richting Den Oever; op de brede kruin van de grasdijk of over het fietspad (asfalt).
In Den Oever: na de Stevinsluizen RD weg vervolgen langs vissershaven. Na circa 500 meter aan linkerzijde is parkeerplaats bij busstation.

Onderweg
Het Kazermattenmuseum in Kornwerderzand, waar de bezoeker een indruk krijgt van de strijd tegen de Duitsers in de meidagen van 1940. Kijk voor meer informatie over o.a. openingstijden en prijzen op www.kazemattenmuseum.nl.
Lunchroom Het Monument, circa zes kilometer van Den Oever. Gehele jaar alle dagen geopend. Kijk voor meer informatie op www.lunchroomhetmonument.nl.
Horeca in Den Oever.
Wegrestaurant Zürich. Alle dagen geopend. Kijk voor meer informatie op http://routiersrestaurants.nl/zurich/.

Tip
Met de wind in de rug gaat de tocht eenvoudiger, kies daarop uw vertrekpunt!


Artikel

Print Friendly

Door familie en vrienden word ik voor gek verklaard. Geen wonder dat ik niemand kan overhalen me te vergezellen, wie wandelt er nou uit vrije wil de 32 kilometerlange en geestdodende Afsluitdijk? Ik! Juist vanwege de monotonie en saaiheid.

Eind oktober is het zo ver, op een vrijdag parkeer ik om acht uur ’s morgens de auto bij het busstation in Den Oever en een kwartier later zit ik met een stuk of twintig scholieren in de bus naar Leeuwarden. Ik had het liefst in de richting van Friesland gelopen, de Friese kust is nu eenmaal veel aantrekkelijker dan die van de Wieringermeer. De weersvoorspellingen doen echter mijn voorkeur veranderen: vandaag gaat er een 7 Beaufort waaien uit het noordoosten en ik wil wind in de rug! Om kwart voor negen stopt de bus bij het busstation Kop van de Afsluitdijk in Zürich. Ik sta in een leeg, eenzaam, groen landschap. Er staan in de verte weliswaar auto’s op het parkeerterrein van wegrestaurant Zürich, maar ik zie geen mens. Het miezert. Ik trek de regenbroek aan, doe de poncho om en ga op pad.

Kazematten
De eerste kilometers, tot Kornwerderzand, gaan over asfalt. Daar weerstond in de meidagen van 1940 een ‘handvol’ Nederlandse militairen de Duitse opmars. In het Kazemattenmuseum wordt die heldenrol gekoesterd. Het museum is nog gesloten. Kornwerderzand en Breezand vormden speciaal aangelegde werkeilanden, van waaruit bij de aanleg van de Afsluitdijk in 1927 werd gewerkt. De Noord-Hollandse en Friese oevers waren de andere uitgangspunten.
Op 25 september 1933 werd de dijk officieel voor verkeer geopend. Vandaag bewandel ik dus een 80-jarige!

Knik
Ik neem de loopbrug over de A7. Juist wanneer ik de Lorentzsluizen passeer gaat er een belletje rinkelen en sluiten de slagbomen. Ik haast me, ik moet er niet aan denken dat het wegdek onder me opeens omhoog gaat; wellicht heeft de sluiswachter me niet gezien. Kornwerderzand met het Kazemattenmuseum en de Lorentzsluizen vormt een van de hoogtepunten van vandaag.
Ik vervolg mijn wandeling over de enkele meters brede kruin van de grasdijk. Fietsers moeten het doen met een asfalt fietspad, pal naast de snelweg. Boven op de dijk reikt bij helder weer het oog onmetelijk ver, vandaag ligt de horizon op hooguit een kilometer of vier. Dat neemt niet weg dat ik lange tijd kan genieten van het tweede hoogtepunt van vandaag: de flauwe bocht in de dijk. Die knik onder de Friese kust is aangebracht om de uitstroom van water uit het IJsselmeer te vergemakkelijken. Astronauten nemen die knik ook waar, net als de Chinese Muur is ook de Afsluitdijk vanuit de ruimte te zien.

Hectometer
Op de kruin wemelt het van de karkassen van dode vogels. Ik zou ze eerder langs de snelweg verwachten; in hun vlucht geschept door een passerende auto. Talloze keren heb ik de dijk met de auto ‘gedaan’. Met honderdtwintig op de teller is dat een ritje van ruim een kwartier. Nu slecht ik de dijk der dijken stap voor stap en doe ik er minstens zes uur over. Ik passeer hectometerpaaltjes. Vanaf de Friese kust tellen ze terug. Ze houden me exact op de hoogte van de afstand die ik nog moet overbruggen: 28,6, 28,5, 28,4… Hebben ze die paaltjes geplaatst om de wandelaar mentaal bij te staan of juist te pesten?
Dagelijks nemen per richting zo’n tienduizend voertuigen de Afsluitdijk, in totaal dus twintigduizend. Dat zijn er achthonderd per uur. Dertien per minuut. Iedere vijf seconden passeert mij een auto of vrachtwagen. Sommige bestuurders toeteren mij toe. Ik besef hoeveel bestuurders me voor gek zullen verklaren. Welke idioot loopt er met dit hondenweer over de Afsluitdijk? Ik! En ik betrap me erop dat ik loop te zingen!

Tumbleweeds
Ik loop voorbij Breezanddijk, met een binnenhaventje en een camping aan de IJsselmeerzijde. Als ik het voormalige werkeiland achter me heb gelaten, dringt het weer tot me door dat ik tussen twee reusachtige waterpartijen loop. Eigenlijk loop ik op een dam. Immers, een dijk beschermt land tegen water, een dam scheidt twee wateren. Hoe dan ook, de Afsluitdijk wordt in de kern gevormd door een dam van keileem, dat uit de bodem van de zee is gewonnen. Om deze basis van keileem is een dikke laag zand gestort, bijeengehouden door nog een laag keileem en klei. Bovenop deze mix van keileem, klei en zand zijn rietmatten, een laag stortsteen en basaltblokken geplaatst. Ter hoogte van de waterlijn is de dijk negentig meter breed. De kruin ligt acht meter boven NAP.
Rechts van mij, aan de kant van de Waddenzee, groeit tussen de basaltblokken zeekool. ’s Zomers moet dat een sierlijke plant met een grote bos witte bloemen zijn. Diep in het najaar zijn de witte bloemen verdord. Ze hebben losgelaten van de stam en de stormachtige wind jaagt de struiken als tumbleweeds uit westerns over de dijk. De wind blaast ook mij vooruit. Slechts het gekrijs van scholeksters en meeuwen overstemt de klapperende poncho.

Oant sjen
Ik passeer de provinciegrens. Automobilisten die Friesland achter zich laten, lezen op een modern bord ‘Oant sjen’ (tot ziens). Op de kruin van de dijk staat een historische stenen grenspaal, met aan weerszijden beide provinciewapens.
Langzaamaan doemt uit de grijze verte het monument op. Daar werd op 28 mei 1932, om 13.02 uur, het laatste gat (de ‘Vlieter’) in de dijk gedicht. Klik hier voor authentieke Polygoon-beelden. Een spaarzame automobilist neemt bij het monument de afslag en trotseert de wind. Ik passeer er het fraaie beeldje ‘De steenzetter’ van Ineke van Dijk, dat in 1982 ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Afsluitdijk is geplaatst. Met de stormwind pal opzij waag ik me via de loopbrug over de A7 en duik aan de overkant de luwte in van de lunchroom. Alsof de tijd daar heeft stilgestaan. Ooit ben ik hier binnen geweest; decennia later lijkt het interieur ongewijzigd. Ik ga voor de erwtensoep en twee koppen thee. Daarna hijs ik me in de regenkleding voor de laatste zes kilometer.

Lely
De ontwerper van de Afsluitdijk, maar eigenlijk van alle Zuiderzeewerken, heet ingenieur Cornelis Lely. Sinds 1954 pronkte zijn door Mari Andriessen gemaakte beeld aan de kop van de Afsluitdijk, bij Den Oever. Zo keek Lely als het ware uit over zijn levenswerk: de Wieringermeerpolder en het IJsselmeer, met achter de horizon Flevoland. Maar de ingenieur ging ten onder aan de vooruitgang. De man die met zijn waterbouwkundig meesterwerk (vreemd dat de dijk nog niet voorkomt op de Werelderfgoedlijst!?) Nederland voorgoed op de internationale weg- en waterbouwkaart zette, moest in 2004 plaatsmaken vanwege de verdubbeling van de snelweg. Die arme man moet het nu doen met een achterafplekje nabij het monument. Daar staat hij er verloren bij.
Vlak voor Den Oever komt over het meters lager gelegen fietspad een ligfietser voorbij. Verder heb ik vandaag geen fietser of wandelaar gezien. Ik passeer de Stevinsluizen en de haven van Den Oever. Ik heb het volbracht en met erg veel plezier!

Heb ik goed geteld: ben ik in die zesenhalf uur vijf hoogtepunten tegengekomen of waren het er zes? Ik werd af en toe bijkans van de dijk geblazen, de poncho heeft niet helemaal de gestage regen tegengehouden, het was niet bepaald fotogeniek weer, die ellendige hectometerpaaltjes werkten zo nu en dan contraproductief, maar ik kan het iedereen aanraden: loop een keer de Afsluitdijk!

November 2013

3 reacties

  1. Goed plan, mooi verslag. Nodigt uit tot navolging bij iets beter weer :-)

  2. Mooiste tijd: april-mei. De dijk wordt streng kort gehouden door Rijkswaterstaat, maar in het voorjaar staat hij evenuitbundig in bloei. Geel wit en paars in grote bossen en vlakken. Tel daarbij op de vele vogelsoorten die je er kunt zien en het schitterende uitzicht.
    Ik moet alleen bekennen dat ik er nooit overheen ben gelopen, maar er 3X in de week overheen rijdt. In de winter bij sneeuw en een dichtgevroren IJsselmeer alsof je door een eenzaam poollandschap rijdt.

  3. Bedankt voor dit verslag. Ik ben van plan ook de Afsluitdijk af te lopen dit jaar. De richting ben ik nog niet helemaal uit. Ik ging er vanuit dat het alleen asfalt zou worden, maar had er natuurlijk geen rekening mee gehouden dat je ook op de dijk kunt wandelen. Kun je ook echt aan de zeekant lopen? Dus uit het zich van de snelweg? Of beter gezegd, zonder zicht op de snelweg? Schuin lopen maakt me dan niet uit, dat heb ik grote delen van het Friese Kustpad ook gedaan.

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.