Natuurlijk begraven

Tekst: Liesbeth Vermeulen    Foto's: Liesbeth Vermeulen

Kaart

Praktische informatie

Wandeling (ongeveer 18 km), van Roermond naar Bergerbos (St. Odiliënberg). Het is jammer dat er nog geen volledige wandelroute langs rivier de Roer bestaat, de regionale VVV is deze wel aan te ontwikkelen. De Roer is 165 km lang en ontspringt in België en stroomt via Duitsland naar Vlodrop. Hier meandert hij naar Roermond waar hij uitmondt in de Maas. Vanuit Roermond nemen we een deel van het Pieterpad. Volg vanaf het station de ANWB-borden ri Maastricht, ga de Roer over. Even verder L ligt kasteel Hattem. Na 650 m LA Leropperweg, aan het eind van dit buurtschap t.o. huis 6B RA, bij T-splitsing RA, bij Gulikerweg LA, RD, na 1,5 km LA bij bos. Hier nemen we een stukje van een van de routes uit Wandelen in het dal van Roer en Vlootbeek, VVV, € 1,50), paaltje met rode ring. Links ligt Landgoed Hoosden, gelegen in een oude en inmiddels geheel verlande Roermeander, met plaatselijk nog restanten van oude Roerarmen. Het is een gebied met belangrijke natte natuurwaarden, geken¬merkt door een afwisseling van broekbos, bronbos en vochtige graslanden. St. Odiliënberg wordt gedomineerd door de beide torens van de uit de 11e eeuw daterende basiliek.

Aan de zuidwestelijke rand van het dorp (parkeerplek) is een keuzemogelijkheid van drie routes, kies de gele ring, kies honderd meter verder de gele route LA. U komt vanzelf langs de Roskam, waar Bergerbos aan ligt.

Een leuke uitbreiding is het Roer- en kerkepad, een wandelroute door het Roerdal en drie van de zes dorpskernen van de gemeente Roerdalen. Vanaf de kerken van Herkenbosch, Melick en Vlodrop loopt het pad naar de Roer. U wandelt door een verrassend mooi landschap, met unieke natuurwaarden. Onderweg kunt u beversporen, ijsvogels of andere bijzondere diersoorten tegenkomen. Deze wandelroute is circa 18 km lang; er zijn verkortingsmogelijkheden. Het is een beschreven route (gedeeltelijk bewegwijzerd) en is verkrijgbaar bij de plaatselijke VVV.

Andere wandeltip: www.wandelgidszuidlimburg.com/wandelroutes/379.html

(Vlodrop 14,6 km).

Bergerbos: www.natuurbegraafplaats.nl

 


Artikel

Print Friendly

Begraven worden in de natuur, eenwige rust op een romantisch plekje onder een boom in een schaduwrijk bos, het klinkt welhaast aantrekkelijk. Steeds vaker willen mensen ook na hun leven de aarde niet onnodig belasten. Ik ga naar Limburg, naar St. Odiliënberg, waar Huub Kluijtmans op Bergerbos probeert het ideaal zo dicht mogelijk te benaderen.

 

 

 

 

 

 

 

Op weg naar natuurbegraafplaats Bergerbos loop ik wat te mijmeren over het doel van mijn reis. Links van me zie ik wat glinsteren in het bos maar ik besteed er geen aandacht aan. Even verder zie ik bloemen liggen en voorwerpen die ik niet kan thuisbrengen. Nieuwsgierig geworden loop ik het bos in, op onderzoek uit. Al snel sta ik voor een laag heuveltje met bloemen en een paaltje met houten bordje. Ik ben er al!
Bijna opgetogen loop ik door, kijk, daar nog een bergje en verderop, bijna niet te onderscheiden van de omgeving, alweer een graf. Ik betrap me op het gevoel van paaseieren zoeken in de tuin. Het doet me goed, de toegankelijkheid van deze begraafplaats, geen hekken (behalve met de aanpalende gemeentelijke begraafplaats ’t Zittard) geen openingstijden, in alle rust kun je hier ronddwalen.

Plekje uitzoeken
Het ontvangstgebouw straalt een soort dorpse vertrouwdheid uit: mensen eten er een meegebrachte boterham en krijgen een kop koffie. Even later loop ik met beheerder Huub Kluijtmans over het acht hectaren grote terrein. Overal wordt hij begroet door nabestaanden of bezoekers die alvast een plekje uitzoeken. ‘We kennen hier iedereen’, zegt hij niet zonder trots. Samen met uitvaartbegeleider Jos Nacken vormt hij de kern van Bergerbos. Het is een familiebedrijf, ondergebracht in een stichting.

Sinds de opening in 2003 vinden er zo’n 150 begrafenissen per jaar plaats. Op Bergerbos is veel vrijheid om de graven vorm te geven, maar Kluijtmans geeft toe dat als hij opnieuw kon beginnen, hij de regels wel zou aanscherpen en beter zou naleven. ‘Ongeveer één op de tien heeft het uitgangspunt niet goed begrepen’, zegt hij droog. Hij doelt dan op (te) grote kunstuitingen, plastic bloemen, manshoge kruizen en nagemaakte hoofden van overledenen in terracotta tegeltjes.

Zwerfkeien
Het ontbreken van traditionele (en ‘dure’) grafmonumenten als zerken en stèles is een opvallend kenmerk van natuurbegraven. Op Bergerbos zijn gratis zwerfkeien te verkrijgen als grafmonument. . Maar is dat de hoofdreden om bijvoorbeeld op Bergerbos begraven te willen worden? Een vrouw komt aan op een racefiets, ze woont dertig kilometer verderop. Sinds enkele jaren ligt haar zoon hier begraven, die bij het bergbeklimmen om het leven kwam. Hij was pas 21 jaar. Ze hadden zijn begrafenis nooit besproken, maar de familie vond deze plek passen bij zijn en hun leven. Regelmatig komt ze het graf verzorgen. Laatst had ze rozen in de grond gestoken maar tot haar schrik waren later alle bloemknoppen verdwenen. Geen vandalisme, stelde Kluijtmans haar gerust: reeën zijn gek op rozenblaadjes!

Eigen omgeving
Op Bergerbos liggen mensen van diverse gezindten en achtergrond begraven (‘miljonairs en schooiers‘), ook uit Duitsland is er belangstelling, want daar zijn natuurbegrafenissen niet toegestaan. Terwijl veel mensen toch wel in hun eigen omgeving ter aarde besteld willen worden, telt Nederland maar een handvol natuurbegraafplaatsen. De oudste is Westerwold op de Veluwe. Niet alleen moet de grond geschikt zijn en bestemmingsplannen worden aangepast, ook zijn omwonenden vaak tegen.
Volgens het recente Alterra-rapport Terug naar de natuur, gemaakt in opdracht van het Ministerie van LNV staat: ‘Het natuurbegraven, urnen begraven en as verstrooien in natuurterreinen ontmoet de minste weerstand als het gebeurt in afgelegen, weinig bezochte (gedeelten van) natuurterreinen, als er geen qua landschap en natuur waardevol en recreatief aantrekkelijk gebied wordt aangetast en de regels strikt worden nageleefd’.

Ook Bergerbos, dat toch buiten de bebouwde kom ligt en al bestemd was tot begraafplaats, moest diverse kort gedingen voeren om te kunnen starten. Maar ook een invloedrijke vereniging als Natuurmonumenten is helemaal geen voorstander van begraven in de natuur en stimuleert ontwikkelingen op dit gebied niet.

Inmiddels zijn er diverse natuurbegraafplaatsen bijgekomen en heeft Kluijtmans een ‘filiaal’ in Venlo-Maasbree geopend. Niet ver daarvandaar opende Gé Peterik Natuurbegraafplaats Weverslo. In Groningen is Reiderwolde van start gegaan en op diverse plaatsen wachten initiatiefnemers op toestemming om te kunnen starten.

 

2012 (geactualiseerde informatie; oorspronkelijke artikel uit: 2009)

Eén reactie

  1. Is natuurbegraven wel sociaal ?
    Het klinkt natuurlijk heel romantisch maar is het aanvaardbaar om de levenden en de toekomstige generaties de onbekommerde natuurbeleving te ontnemen voor je eigen romantische idee ? Denk er aan dat Natuurmonumenten al tien tot vijftien terreinen wil onderzoeken voor natuurbegraven en dat enkele provinciale landschappen het ook doen. Waar gaat dit naartoe ?
    Het maakt nogal wat uit of je met je kinderen wandelt in de natuur of op een begraafplaats.
    Denk hier eerlijk over na voor je een keuze maakt.

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.