Monument als project voor geïnterneerden

Tekst: Leo Oele    Foto's: Heleen Oele

Praktische informatie

De entree van het monument is gelegen aan de Belgenlaan 9, op korte afstand van de Daam Fockemalaan en de Stichtse Rotonde. Een wandeling van het NS-station Amersfoort via de Koningin Wilhelminalaan, Prins Frederiklaan en Prins Constantijnlaan vergt ongeveer een half uur. Ook bereikbaar vanaf het NS-station Amersfoort met buslijn 56 van Connexxion. De dichtstbijzijnde halte is de Potgieterlaan. Zie ook: www.9292ov.nl.


Artikel

Print Friendly

Monumenten in Nederland, die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog, zijn schaars. Eén steekt er met kop en schouders bovenuit. Dat is het Belgenmonument, nog tijdens deze oorlog gebouwd op het hoogste punt van de Amersfoortse Berg.

Bij het begin van WO I vluchtten 325.000 Belgische burgers en 30.000 soldaten naar Nederland. In veel gemeenten verrezen opvang- en interneringskampen, zo ook in Amersfoort. Daar kwam in 1916 de Centrale Administratieve Commissie der Werkscholen van geïnterneerde Belgen in Nederland met het voorstel een monument op te richten. ‘Als dankbetuiging jegens de Nederlandsche overheid en de natie voor al hetgeen gedaan is geworden tot welzijn der geïnterneerden en hunne gezinnen’, heette het.

Architect
De Amersfoortse gemeenteraad ging met het werkgelegenheidsproject binnen de kortste keren akkoord. Voor het ontwerp werd een beroep gedaan op de destijds toonaangevende Belgische architect Huib Hoste, die ook naar Nederland was uitgeweken. Hij ontwierp een imposant gedenkteken met een hoogopgaand hoofdgebouw en een afzonderlijke herdenkingsmuur.

Invloeden
Hoste volgde de ontwikkelingen in de Nederlandse architectuur op de voet, vandaar dat in zijn ontwerp duidelijke invloeden zichtbaar zijn van de Nederlandse architect Berlage en van de Amsterdamse School. Wat het laatste betreft zie je dat vooral in het metselwerk van de herdenkingsmuur. Zowel het hoofdgebouw als de muur is rijk versierd met zinnebeeldige voorstellingen, onder meer van de hand van de Nederlandse beeldhouwer Hildo Krop.

Park
Het park, waarin het monument is gelegen, werd ontworpen door de Belgische tuinarchitect Louis van der Swaelmen, die in de oorlog ook in Nederland verbleef. Door politieke spanningen, die na WO I tussen Nederland en België ontstonden, werd het monument niet officieel aan Nederland overgedragen. Dat gebeurde pas in 1938, toen Koningin Wilhelmina en Koning Leopold er een gezamenlijk bezoek aan brachten. Het complex is eigendom van de gemeente Amersfoort, die het ook in beheer heeft.

Carillon
Jarenlang was het monument een toeristische attractie omdat de galerij van het hoofdgebouw een mooi uitzicht bood over de omgeving en de toenmalige Zuiderzee. In 1967 werd in de toren van het hoofdgebouw een carillon geplaatst, afkomstig van de Expo 1958 in Brussel. Het wordt sindsdien gebruikt als oefencarillon voor de leerlingen van de Amersfoortse Beiaardschool. ’s Zomers zijn er carillonconcerten en rondleidingen voor het publiek. Ook op open monumentendagen is het Belgenmonument toegankelijk.Vroeger waren er regelmatig speciale Belgische herdenkingsbijeenkomsten, maar de laatste jaren is dat afgenomen. Wel komen er nog steeds Belgen op bezoek.

 

Februari 2012 (geactualiseerde informatie; oorspronkelijke artikel uit: November 2008)

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.