Lübeck: stad van glimmend baksteen en wit goud

Tekst: Liesbeth Vermeulen    Foto's: Liesbeth Vermeulen/Toerisme Luebeck (Rathaus)

Kaart

Praktische informatie

Hoe erheen
Afstand Amsterdam-Lübeck met de auto is 520 km (5 uur). Wij reisden met de trein via Osnabrück, Bremen en Hamburg (120 euro retour exclusief reserveringskosten, ruim 6 uur).

Wandelroutes
Zelf op onderzoek uit of kijk bij Luebeck citywalks.

Toerisme Lübeck (VVV): Holstentorplatz 1, 23552 Lübeck, www.luebeck-tourism.de

Nederlandstalige rondleidingen, mail naar: lingotourservice@t-online.de

Eten/drinken
Schiffergesellschaft, Breite Strasse 2. Alleen al voor het interieur de moeite waard. In het pand van de zeeliedenvereniging eet je als in vroeger tijden aan lange tafels van scheepshout. Op de hoge muren geschilderde taferelen, scheepsmodellen hangen aan het plafond. Je kijkt er je ogen uit, maar vergeet niet van het eten te genieten. Tijdig reserveren! Neem vast een kijkje: virtuele rondgang.

Restaurant Miera, Hüxstrasse 57. Mediterraans, ook een delicatessenzaak. Met mooi weer in de tuin.

Bistro La Vigna, Hüxstrasse 63. Stukje onvervalst Italië in Duitsland. De Hüxstrasse is ook de mooiste winkelstraat.

Marsepeinzaak Niederegger, Breite Strasse tegenover het Rathaus. Winkel en café-restaurant. Tip: ga naar boven (achterin de zaak) en bestel een stukje van een geweldige taart. Met een bonnetje wordt het aan je tafel gebracht.

Bijzonder
De St. Marienkerk met prachtig gotisch baksteengewelf. De bouw duurde een eeuw en werd in 1351 afgesloten met de voltooiing van de twee westtorens. In 1942 werd de kerk zwaar beschadigd: door de hitte van brandbommen stortten de loodzware kerkklokken naar beneden, waar ze nog steeds te zien zijn. De componist Dietrich Buxtehude (gestorven 1707) bespeelde hier decennialang het orgel en is in de kerk bijgezet.

Buddenbookhuis, Tot 19 november 2017 is hier de tentoonstelling ‘What a family’ te zien.

Voor mooie beelden van de stad: zie Instagram.

Feest
Slingers en taart voor Lübeck, want de stad viert in 2018 haar 875e verjaardag!


Artikel

Print Friendly

Soms vergeten we tijdens onze wandelingen even dat we niet in Amsterdam zijn maar in de Noord-Duitse stad Lübeck. Overeenkomsten zijn er dan ook genoeg. Fraaie pakhuizen met trapgevels langs een gracht (Stadtgraben), veel kerken en kloosters, smalle straten geplaveid met kinderkopjes en prachtige hofjes, hier verborgen achter gangetjes in de straten. Ook een deel van de geschiedenis hebben de steden gemeen: ze waren lid van de Hanze, een samenwerking van kooplieden en steden die vooral sterk was in de 14de eeuw. Maar Lübeck was ‘de koningin van de Hanzesteden.’

De Altstadt van Lübeck is een eiland omringd door de rivier de Trave. Ten noorden van de stad mondt deze rivier uit in de Oostzee (of Baltische zee) en hier ligt de badplaats Travemünde. Op een betrekkelijk klein oppervlak kun je in Lübeck je hart ophalen als je houdt van historie, fraaie architectuur, verse vis en marsepein. Met een plattegrondje kun je eenvoudig zelf dwalen door de binnenstad. Wij worden rondgeleid door de Nederlandstalige gids Jan Kruijswijk, die hier al 26 jaar woont. Hij begon met rondleidingen omdat er geen gidsen in het Nederlands waren. De meeste toeristen komen uit Scandinavië en uit het land zelf.

We beginnen op het schiereiland ten westen van de Altstadt, bij de trots van Lübeck: de Holstentor (Holsteinpoort). Wat meteen opvalt aan dit middeleeuwse poortgebouw van baksteen is dat de torens aan weerszijden van het hoofdgebouw naar het midden neigen. Dat komt volgens Kruijswijk omdat de torens op fundamenten staan en het middendeel niet. Al sinds 1226 was Lübeck een zelfstandige stadstaat. In de 16de eeuw waren er vier poorten, nu nog twee (in het noorden staat de Burgtor). Destijds is de stad onder meer met veel know how uit Nederland gebouwd. Handig was dat de Hanzekooplieden elkaar redelijk konden verstaan. Rond 1850 is er veel afgebroken en zijn stadsmuren gesloopt. In schaalmodellen in glazen vitrines die overal in de stad staan, kun je zien hoe het vroeger was.

In de Tweede Wereldoorlog is de stad behoorlijk beschadigd door brandbommen van de Engelsen. De naburige steden Hamburg en Bremen waren beter beschermd tegen aanvallen uit de lucht, en de geallieerden zochten burgerdoelen in de omgeving.

Salzspeicher
Aan het water staan de Salzspeicher: de pakhuizen waar vroeger zout werd opgeslagen. Zout was het witte goud van het noorden, legt Kruijswijk uit. Vanuit Zweden werden haringen en stokvis vervoerd die gepekeld goed bewaard bleven. Ook werd er vanwege het veelvuldige vasten door de bevolking veel gezouten vis gegeten.

Lübeck is gebouwd op heuvels met vijf grote kerken. Ze zijn als katholieke gebouwen neergezet en na de Reformatie van binnen witgekalkt. De kerken hoorden bij de verschillende ambachten, zoals zeelieden. Twee hebben dubbele torens, een prestigekwestie tussen kooplui en clerus: de Mariakerk en de Dom. De kooplieden die de Mariakerk financierden waren er trots op dat de torens net wat hoger waren dan die van de Dom. Niet alle kerken zijn nog in gebruik, de Petrikerk bijvoorbeeld (een schoolvoorbeeld van een hallenkerk, waarbij de zijbeuken even groot zijn als het middenschip) wordt gebruikt voor concerten. Vanaf het platform in de toren van de Petrikerk (er is een lift) heb je een fraai uitzicht op de stad met de rode pannendaken.

Het stadhuis is door uitbreidingen een opmerkelijke mengeling van stijlen, van gotisch tot rococo en renaissance. Alleen tijdens rondleidingen is het Rathuis te bezichtigen, wij mogen even een blik werpen in de Audienszaal, een ruimte vol rococopracht. Kijk trouwens gerust even in de hal, ook al indrukwekkend met geglazuurde bakstenen steunberen. Dit jaar is het dertig jaar geleden dat rond de duizend gebouwen en objecten in de stad door de Unesco tot werelderfgoed werden verklaard. Dat wil niet zeggen dat alles pracht en praal is, er staan ook in onze optiek lelijke ‘moderne’ gebouwen zoals het warenhuis Peek en Cloppenburg, het casino en de muziek- en congreshal.

Vooral in het westen van de binnenstad zijn fraaie hofjes te vinden die soms met elkaar verbonden zijn. Via een gangetje kom je bij oude huizen met veel bloemen en planten, echt een oase in de stad. Ook hier is het (net als in een begijnhof) zaak de rust van de bewoners niet te verstoren. Tip: de Hellgrüner en Dunkelgrüner Gang, niet ver van het Schiffergesellschaft (zie Praktische Informatie).

Ten zuidoosten van de Altstadt liggen enkele groene schiereilanden waar het mooi wonen en wandelen is. Op onze wandeling naar de rivier de Wakenitz (waar je een boot kunt nemen) kwamen we door de Moltkestraat, met ruime 19de-eeuwse woonvilla’s.

Lübeck is niet alleen bekend als Hanzestad, ook komen er bekende Duitsers vandaan als politicus Willy Brandt, de schrijver Günther Grass en de schrijversfamilie Mann. De woonhuizen van deze BD-ers kun je bezoeken, wij vonden het Buddenbrookhuis het meest interessant. Buddenbrooks is een sleutelroman over de familie van Thomas Mann en diens geboortestad Lübeck. Het beschrijft de bloei en langzame neergang van een koopmansgeslacht over meerdere generaties in de 19de eeuw. In 1929 kreeg Thomas Mann voor Buddenbrooks de Nobelprijs voor de Literatuur. Toen pas raakte men ook in Lübeck van dit werk gecharmeerd.

Dit is het eerste deel over (de omgeving van) de Noord-Duitse stad Lubeck. Het tweede deel gaat over Travemünde/Priwall/IJzeren Gordijn.

2017

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.