Kijk over Kogen

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Joke Apswoude

Kaart

Praktische informatie

Kijk over Kogenroute. Een prima bewegwijzerde rondwandeling van 11 km. Honden niet toegestaan! Let op: vanwege het vogelbroedseizoen zijn delen van de wandelroute niet toegankelijk tussen 15 maart en 15 juni! In die periode wijzen alternatieve gele routemarkeringen de weg.

De route en een overzichtskaartje zijn terug te vinden op www.recreatienoordholland.nl.

De officiële route is in te korten door bij bezoekerscentrum De Breek de Etersheimerbraakweg te vervolgen. In Etersheim RA, aan het einde LA de IJsselmeerdijk op richting Schardam. 

Horeca bij bezoekerscentrum De Breek en café Ans en Piet in Oosthuizen.


Artikel

Print Friendly

Aan het IJsselmeer, halverwege Hoorn en Edam, ligt Schardam. Daarvandaan is het heerlijk wandelen door een polderlandschap, dat onderdeel is van het Nationaal Landschap Laag Holland. Een Hollandser landschap is haast niet denkbaar.We parkeren de auto bij het kerkje van Schardam, gebouwd in 1662 en door het afnemende aantal kerkgangers voor het laatst in 1968 als godshuis gebruikt. Sinds 1973 is het kerkje eigendom van een kunstenaarsechtpaar, dat er woont en werkt. Het echtpaar moet door de glas-in-lood vensters vast een weids uitzicht hebben over de jachthaven van Schardam en daarachter het IJsselmeer, hier feitelijk het Markermeer. Het naast het kerkje gelegen schilderachtige begraafplaatsje met zo’n twintig zerken is afgaand op de recente overlijdensdata nog steeds in gebruik.

Koog
We passeren de twee kleine sluizen van Schardam, waarvan de oudste dateert uit 1592. Het water dat hier door de sluis is afgesloten van het IJsselmeer heet de Korsloot. Het gaat om het restant van een zeearm die ooit de Zuiderzee verbond met het Beemstermeer. Deze voormalige zeearm met een breedte van circa twee kilometer vormde de natuurlijke scheiding tussen West-Friesland en Waterland. Tijdens een stormvloed was dit zeegat geheel met water gevuld. Bij laag water viel er veel buitendijks land droog, en dat droogvallende land werd koog genoemd. Veel namen verwijzen nog naar het voormalige of bestaande buitendijks gebied, zoals de polders Beetskoog, Schardammerkoog, Oosterkoog. In 1315 werd het zeegat afgedamd.

Naast de sluizen, die een rijksmonument zijn, staat de bannepaal, grenspaal van het gebied waar vanaf 1408 de rechtspraak van Hoorn van kracht was.

-NAP
We klimmen over een hekje en vervolgen onze wandeling over de kruin van de grasdijk, waar schapen schichtig plaats voor ons maken, in zuidelijke richting. Rechts van ons strekken zich de polders Oosterkoog, Groote en Kleine Koog uit. Daarachter ligt De Beemster. Op deze zonnige maar winderige zaterdagmiddag in de vroege herfst grazen koeien in de weilanden van het polderlandschap en wemelt het er van de weide- en watervogels.

Vanaf de dijk dient zich voortdurend het panorama van het IJsselmeer aan. Links in de verte zien we Hoorn. Dat het hier ooit kon spoken doen de Moordenaarsbraak, De Grote Braak en Hogerdijkerbraak vermoeden, onheilspellende namen van waterpartijen die eeuwen geleden zijn ontstaan na dijkdoorbraken van de voormalige Zuiderzee. Wij lopen door het drooggelegde land van de Etersheimerbraak, die met bijna zeven meter –NAP tot de laagste polders van Nederland behoort.

Dik Trom
Naast de recentelijk gerestaureerde Etersheimer Braakmolen staat bezoekerscentrum De Breek. Aan de wanden van het kleine restaurant worden schilderijen van koeien geëxposeerd. Na de koffie met appelgebak kiezen we voor de korte route terug naar Schardam. We lopen door het gehucht Etersheim, dat volgens de overlevering uit 800 dateert. Naast het voormalige kerkje, sinds 2002 in gebruik als woonhuis, ligt een kerkhofje, even kleinschalig en pittoresk als dat van Schardam. De bekendste Etersheimer is Cornelis Johannes Kieviet, schrijver van onder andere Dik Trom en eind negentiende eeuw hoofd van de vroegere dorpsschool. Hij ligt hier echter niet begraven. Overigens heeft de Amsterdamse Stichting Stadsherstel het voormalige dorpsschooltje met één leslokaal en de bijbehorende onderwijzerswoning in november 2011 aangekocht om er ooit een kinderboekenmuseum in te vestigen. Aan het einde van het doorgaande weggetje Etersheim slaan we linksaf en lopen over de kruin van de binnendijk terug naar Schardam. Ter hoogte van camping De Eenhoorn nemen we de weg aan de voet van de dijk en laten de schapen zodoende ongemoeid grazen.

 

 

Oktober 2012

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.