Götakanaal: een belevenis!

Tekst: Hans Cuppen    Foto's: Hans Cuppen

Kaart

Praktische informatie

Voor reis en verblijf, zie de praktische informatie bij het artikel ‘Pelgrimeren op zijn Zweeds’.

Het Götakanaal is geopend van begin mei tot eind september. Buiten deze periode is het kanaal voor scheepvaart gesloten en worden de sluizen niet meer bediend.
Er zijn tal van cruisemogelijkheden, tochten van enkele uren tot enkele dagen. Wij hebben een boottocht gemaakt van Berg naar Borensberg. Een enkele reis met de Wasa Leon kost per persoon 395 Zweedse kronen (€ 46).
De klassieke kanaalboten Juno (bouwjaar 1874), Diana (1931) en Wilhelm Tham (1912) varen slechts in de maanden juni, juli en augustus.
Een meerdaagse cruise met de Juno of Diana duurt vier tot zes dagen. Prijs vol pension (inclusief hut) per persoon vanaf 10.000 Zweedse kronen (€ 1.170).
Een tweedaagse cruise met de Wilhelm Tham (één hut overnachting) kost per persoon vanaf 4.000 Zweedse kronen (€ 470).
Kijk voor cruisemogelijkheden, prijzen en data op de Engelstalige site http://www.gotakanal.se/en/Passenger-boats.


Artikel

Print Friendly

Wie Zuid-Zweden bezoekt mag een tocht over het Götakanaal niet laten varen. Keuze te over: van enkele uren tot een heuse meerdaagse cruise met hut!

Mijn interesse in het Götakanaal dateert van de jaren zeventig door het lezen van ‘De vrouw in het Götakanaal’. Het is de eerste en volgens velen meteen ook de beste van tien politieromans, die het echtpaar Maj Sjöwall en Per Wahlöö tussen 1965 en 1975 schreven. De lezer maakt in de maatschappijkritische boeken van Sjöwall en Wahlöö kennis met de hoofdpersonen Martin Beck, Lennart Kollberg, Gunvald Larsson en anderen. Overigens stopte met de dood van Wahlöö in 1975 de reeks.
Na het lezen van ‘De vrouw in het Götakanaal’ was het mijn vurige wens eens over dit kanaal te varen, net zoals het slachtoffer, de Amerikaanse toeriste Roseanna McGraw dat in het boek deed. Voor ze werd vermoord voer ze mee op het cruiseschip M/S Diana, een van de drie roemrijke kanaalboten, de Juno en Wilhelm Tham zijn de andere.

Belangrijke schakel
Met de aanleg van ‘het blauwe lint van Zweden’, zoals het Götakanaal wordt genoemd, werd in 1810 begonnen. Er waren achtenvijftigduizend mensen, voornamelijk soldaten, voor nodig om het ontwerp van ingenieur Baltzar von Platen te graven. Het kanaal met een lengte van honderdnegentig kilometer werd in 1832 voor de scheepvaart geopend. Om een hoogteverschil van ruim negentig meter te overbruggen telt het kanaal achtenvijftig sluizen.
De waterweg loopt vanaf Sjötorp aan de oostelijke oever van het Vänermeer via het Vättermeer tot Söderköping aan de Oostzee. Samen met de Göta älv en het Trollhättekanaal vormt het een bevaarbare verbinding tussen het Kattegat, de zeestraat tussen Denemarken en Zweden, en de Oostzee. In het verleden vormde het kanaal een belangrijke schakel in het transport van hout en ijzer tussen Stockholm en Gotenburg. Tegenwoordig wordt het kanaal vooral gebruikt voor de pleziervaart.

Spektakel
Roseanne McGraw was van plan een meerdaagse cruise te maken, wij houden het op een enkele reis van Berg naar Borensberg, volgens ingewijden het mooiste deel van het Götakanaal. ’s Morgens om tien uur vaart de Wasa Leon weg van de aanlegsteiger in Berg. Wij zijn de enige buitenlanders, de circa twintig andere toeristen dragen zo te horen allemaal de Zweedse nationaliteit. Zij zien net als wij uit naar een tochtje over een van Zwedens toeristische trekpleisters.
Gadegeslagen, gefotografeerd en gefilmd voert de scheepsbemanning het schutten in de sluizen van Berg geroutineerd uit. Een waar spektakel! (Kijk hier naar een filmpje waarin de boot de sluizen van Berg uitvaart) Na een half uurtje laten we het dorp achter ons en varen we over het kalme water richting Borensberg. Boten hebben een afgemeten breedte waardoor ze elkaar in het smalle kanaal precies kunnen passeren. Vandaag zullen we echter geen tegenligger tegenkomen. (Kijk hier naar een filmpje waarin de kapitein in het Zweeds iets vertelt) Wel kruisen we twee maal door middel van een aquaduct een provinciale weg. Zo nu en dan moet er geschut worden of passeren we een schuifbrug. (Kijk hier naar een filmpje waarin de boot een sluis binnenvaart) Die obstakels veroorzaken onderweg opwinding onder de passagiers. De overige tijd glijdt het geaccidenteerde landschap van Östergötland aan weerszijden langzaam aan ons voorbij.

Allerlaatste tocht
We nestelen ons in luie stoelen op het achterdek en genieten van de najaarszon. Na het middaguur roept een vrouwelijk bemanningslid ons binnen voor de lunch.
Half twee legt de Wasa Leon aan in het haventje van Borensberg en gaan we van boord. Onze plek wordt ingenomen door een bus met Duitse toeristen. Zij schepen in voor de allerlaatste vaartocht van het seizoen. Zoals ieder jaar is het kanaal tussen oktober en mei gesloten voor de scheepvaart.
Op het moment dat de Wasa Leon de sluis van Borensberg passeert voor de terugweg naar Berg, zitten wij op het terras van het gerenommeerde Göta Hotell uit 1894. We drinken er een kopje thee terwijl we de boot nakijken en om een bocht uit beeld zien verdwijnen. Dan schiet me opeens te binnen dat het slachtoffer in ‘De vrouw in het Götakanaal’ nog leefde toen ze een halve eeuw geleden op de M/S Diana ditzelfde terras passeerde. Het mag dan wel fictie zijn, het is toch een enge gedachte!


Oktober 2013

Eén reactie

  1. Geachte ,
    kunt u mij meedelen of er een reisburo in Belgie is welke de cruises aanbied op het GOTA KANAAL
    in Zweden?
    Met dank bij voorbaat en vriendelijke groeten ,
    JAAK GEERINCK

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.