De Oude Wegen

Artikel

Print Friendly

‘Deze bibliografie bevat een selectie van de boeken, essays en artikelen die ik over wandelen en paden heb gelezen, en over de onderwerpen waar dit boek in ruimere zin over gaat;: archeologie, cartografie, verdriet, vreugde, landschap, metaforen, zeereizen, oriënteren, pelgrimages, aanrakingen, sporen volgen en toponiemen.’

 Achterin het boek De oude wegen, doet schrijver Robert Macfarlane een dappere poging de inhoud samen te vatten van het laatste deel van zijn trilogie over landschappen. Eerder verschenen Hoogtekoorts en De laatste wildernis. Het zijn echte mannenboeken: te voet erop uit trekken in de meest onherbergzame delen van de wereld (meestal Schotland), soms zelfs zonder een tentje en zonder, zo lijkt het althans, al te veel voorbereiding. Een soort extreme hiking.

Slaapzakje
Al in het begin van het kloeke boek stapt de schrijver voor dag en dauw op z’n fiets (vanuit zijn woonplaats Cambridge naar de Romeinse weg Icknield Way, 10 km), valt onderweg, breekt naar eigen ‘een of twee ribben’, loopt vervolgens vijftig kilometer en rolt ’s avonds zijn slaapzakje uit onder aan een grafheuvel… Wie doet hem dat na? En dat is vast de bedoeling: de schrijver gaat voor ons op pad, op zoek naar oude wegen en doet verslag van zijn bevindingen en ontberingen. Het is een boek om te inspireren, heeft een filosofische inslag, maar gaat ook over aardse zaken als de steensoort waar bepaalde heuvels van zijn gemaakt (ik leerde het mooie woord: gneis: een middel- tot hooggradig metamorf gesteente met een geband uiterlijk, aldus wikipedia).

Graniet en slib
Oude wegen zijn voor de schrijver heel divers: van bedevaartswegen en veepaden tot dodenwegen en zelfs zeewegen. Het boek bestaat uit vier hoofdstukken: Spoorzoeken, Volgen, Dolen en Terugkeren. Die zijn verdeeld in stukken met namen als Graniet en Slib. En Graniet is dan weer onderverdeeld in tekstblokjes waarvan de titels alleen op de beginpagina staan, zoals: Een rituele voettocht en De laatste wandeling. Deze strakke indeling suggereert een vooropgezet plan dat er eigenlijk niet is. Meer is het boek een samenraapsel van allerlei tochten, ontmoetingen, gedachten, invallen en intrigerende verhalen.

De zwart-witte, soms desolate, plaatjes door het boek passen prima bij de sfeer. Macfarlane loopt met een vriend bijvoorbeeld over de Broomway, een gevaarlijke zeeweg naar een eiland die alleen bij laag water begaanbaar is. Bezems langs de ‘route’ vormen de herkenningspunten. Overigens heel vergelijkbaar met onze wadtochten (die je ook beter niet alleen of onervaren kunt ondernemen)!

Zijpaden
Een aardig deel van het boek gaat over de schrijver/dichter Edward Thomas, omgekomen in de Eerste Wereldoorlog, in wiens voetsporen Macfarlane de Icknield Way loopt. Daarmee vraagt de schrijver soms wel veel van de lezer die deze auteur niet kent. Ondanks de toegankelijke en romantische schrijfstijl (‘Ik wandelde bij buiig licht waarvan het lijnzaad gloeiend groen zinderde en de nauwelijks rijpe gerstakkers in rood-met-goud zand veranderden.’) is De oude wegen geen pageturner of nachtkastjesboek. Dat komt omdat Macfarlane uitweidt over allerlei ‘zijpaden’ en achtergronden en onderweg diverse dichters citeert. Dat heeft wel wat vermoeiends en de lange lijst met voetnoten (een grappig woord in dit verband) spreekt voor zich.

De oude wegen is een prachtig boek om gedoseerd te lezen, bijvoorbeeld ’s avonds bij de open haard. Of om mee te nemen naar de Hebriden of Harris, waar de schrijver over verhaalt. En dan dat eindeloze ruige landschap op je laten inwerken.

Recensie: Liesbeth Vermeulen

Luistertip: Mull of Kintyre van Paul McCartney:

www.youtube.com/watch?v=GFRcMYjut4o


Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.