De onderkant van Blankenberge

Tekst: Liesbeth Vermeulen    Foto's: Liesbeth Vermeulen

Kaart

Praktische informatie

Vervoer
Drie opties: vanaf Amsterdam CS met de Thalys of een andere hsl naar Brussel en daar overstappen op de intercity naar Blankenberge (snel, maar prijzig), of met de intercity (gewoon kaartje in de automaat kopen) en overstappen in Antwerpen en Gent. Bij het missen van aansluiting kan de reis lang duren. Auto: een kleine drie uur vanaf Amsterdam.

Accommodatie
Pantheon Palace Hotel, Langestraat (gevel met tegeltableau uit 1920, met art-decosuite), moderne uitbreiding. Geweldig ontbijt met champagne.
De koivijver van het Pantheon Palace Hotel speelt een rol in het boek Op drift. De jongelui die zich hier verstoppen, nemen op een warme zomerdag een frisse duik in de koivijver, wat natuurlijk verboden is.

Majutte
In 2015 is het huisje van Majutte gekocht door Blankenberger Peter Gadeyne en zijn vrouw Lena Beernaert en hun kinderen.‘Het mag dan wel het kleinste huisje van de badstad zijn, de locatie zal ruimte bieden aan een groot project.’, zegt Gadeyne. ‘Het kan een tentoonstellings- en vergaderruimte zijn, een ontvangstruimte met digitale mogelijkheden voor groepen, een plaats voor families die een gezellig samenzijn willen organiseren en een bruin café. Materiaal dat een meerwaarde voor het interieur zou betekenen, is welkom. In ieder geval zullen, als eerbetoon, kunstwerken van mijn overgrootvader Jules Gadeyne een belangrijke plaats innemen.’ Het Huisje heeft een ondiepe fundering: drie stenen diep in het duinzand, en heeft twee verdiepingen. Zie voor meer info www.majutte.be

Wandelroutes
Zowel natuur- als cultuurroutes zijn voordelig te verkrijgen bij de VVV (Leopold III-plein, tegenover het station), www.blankenberge.be. Voor groepen met gids diverse wandelingen mogelijk.

Bezoektip: het Belle Epoque Centrum is een aanrader. Achter de gevels van drie belle epoquevilla’s is een supermodern centrum gevestigd waar je op drie etages (sla vooral het dakterras niet over met een Parc Guëll-achtige bank) een idee krijgt van de grandeur van die tijd. Leuk te zien dat badgasten een ticket kochten en met een badkar (incl. badpak en handdoek) naar de vloedlijn werden gereden enkel om zich te verfrissen. De meesten konden namelijk niet zwemmen. www.belle.epoque.blankenberge.be.

Lezen
Alle boeken van Aspe zijn verschenen bij Standaard Uitgeverij/Manteau in Antwerpen.


Artikel

Print Friendly

‘Met uitzondering van enkele leveranciers die de middenstand bevoorraadden, was de straat leeg. Na de carnavalsperiode vergleed Blankenberge weer in een winterslaap die tot Pasen zou duren. Dan barstte het leven er weer open als een zongerijpte knop.’ In zijn boek Ontmaskerd beschrijft thrillerschrijver Pieter Aspe zijn huidige woonplaats aan de Belgische kust in de tijd voor Pasen dat wij er een bezoek brengen.

Maar de rust is er relatief: vooral in de weekeinden willen allerlei dagjesmensen graag een frisse neus halen op de Zeedijk en winkelen in de autoluwe straten van deze stad. Intussen treuzelt het weer met de overgang van winter naar lente. We maken een wandeling langs de plekken die in de boeken van Aspe een rol spelen. Zoals het een thrillerschrijver betaamt, blijken alle genoemde locaties te traceren, wat een leuke puzzeltocht oplevert.

Carnavalsdecor
Pieter Aspe (57) is in eigen land en Frankrijk razend populair. Hij is naast Jef Geeraerts en Bob Mendez een van de grondleggers van het Vlaamse misdaadgenre. Zijn hoofdpersonen zijn commissaris Pieter Van In en substituut (officier van justitie) Hannelore Martens, die in het debuutverhaal Het vierkant van de wraak zijn geliefde wordt. De meeste verhalen spelen zich in Brugge af, maar in 13, Ontmaskerd en Op Drift vormt Blankenberge het decor. Joris Mareel is in Ontmaskerd een geïsoleerde jongen die tijdens het carnaval meegaat met de mooie Katja, die meer weet over zijn onbekende vader. Later wordt zij vermoord gevonden. Als hoofdverdachte slaagt Mareel erin uit handen van de politie te blijven en intussen neemt hij gruwelijk wraak.

Engelse pier
De pier vormt het startpunt. Hierachter steken de kranen in de havens van Zeebrugge trots de lucht in. Als enige plaats aan de Belgische kust heeft Blankenberge een pier, in 1894 naar Engels voorbeeld gebouwd van gietijzer en glas, en meteen een groot succes. In 1914 staken de Duitsers hem in brand en pas in 1933 werd de pier in beton herbouwd. In 2003 was de laatste restauratie klaar, waarbij het hoofdgebouw weer de oude allure kreeg. In het boek 13 trouwen commissaris Van In en officier van justitie Martens met elkaar op deze romantische plek.
Tegenover de pier staat het beschermde art-decogebouw ‘Palais du Comte Jean’ uit 1929. We lopen in zuidelijke richting langs eindeloze rijen appartementsgebouwen van gemiddeld tien verdiepingen hoog (wel de ‘Atlantic wall’ genoemd) die met elkaar wedijveren in lelijkheid, naar het casino (Casino, 2005). Al in 1859 stond de eerste ‘feestzaal in een kuuroord’ aan de Zeedijk, maar de gemeente bouwde zelf een prachtige kursaal met (toen illegale) speelzaal, die in 1886 de deuren opende en het visitekaartje van de stad werd. Helaas viel het gebouw ten prooi aan de slopershamer en maakte het in 1935 plaats voor de huidige ‘modernistische’ versie die inmiddels weer omringd is door nog moderner architectuurleed.

Winkels en horeca
We slaan linksaf en nemen de brede arduinen trap die naar de lager gelegen Kerkstraat leidt. Er zijn drie van deze ‘beschermde’ trappen die uit de tweede helft van de 19de eeuw dateren. Rond en in de Kerkstraat is een winkel- en horecagebied, waar ook diverse fraaie voorbeelden van art nouveau-architectuur te zien zijn (zie kader). In restaurant La Romana in de Vissersstraat (ra) ondervraagt Van In (in Ontmaskerd) de voorzitter van de carnavalsvereniging, waarbij zijn aandacht echter meer uitgaat naar de wijn en ossobuco. In alle boeken van Aspe spelen roken, eten, drinken en seks een grote rol. Van In is een kettingroker en slaat op geen enkel moment van de dag een alcoholische consumptie af, werktijd of niet. Bij de presentatie in 2009 van zijn 25ste boek bedankte de schrijver de cardioloog die een succesvolle hartoperatie bij hem uitvoerde. De hartspecialist had zelf een treffend cadeau voor Aspe: een kratje Duvel, of liever: 25 flesjes, een fles voor elk boek. Kort na de hartoperatie had de chirurg al voor controverse gezorgd door te zeggen dat zijn patiënt elke dag gerust twee Duvels mocht drinken (de favoriete drank van Van In).

Walgelijke stank
Tussen de Vissersstraat en de Zeedijk ligt een onooglijk straatje: de Breydelstraat. Hier wordt in Ontmaskerd de jonge Katja vermoord gevonden. Anderhalve eeuw geleden stonden er pittoreske vissershuisjes, waarvan er slechts enkele over zijn. In zo’n beschermd monument wordt in het boek een ontvoerd slachtoffer uitgehongerd. ‘Toen Antoon Vandamme zes weken later de deur van zijn huisje aan de Breydelstraat openmaakte, snoerde een walgelijke stank hem de keel dicht. Van In werd gebeld met de mededeling dat het lijk van Vermeersch was teruggevonden in de kelder van het Huisje van Majutte, tenminste wat er nog van overbleef. Van In legde de telefoon neer en stak een sigaret op.’
Ongeveer parallel aan de Zeedijk lopen we richting haven, waar Aspe zelf hoog aan de Franchommelaan woont, en met helder weer zicht heeft op Brugge, zijn voormalige woonplaats. Diverse etablissementen in de omgeving verwelkomen hem regelmatig als gast. Aan de linkerkant van de haven, die als een soort baarmoeder met geboortekanaal net achter de dijk ligt, staat de paravent (grappig vernederlandst tot paravang), een lang gietijzeren windscherm uit 1908 met aan weerszijden banken. Door de prachtige groengeglazuurde daktegels en spitse gotische torentjes lijkt het wel een Chinese tempelmuur. Vrouwen in ongegeneerde bontjassen trippelen langs. Gepensioneerden en anderen die niet meer hoeven te werken laten hier met trage passen en een sigaret in de hand hun ondermaatse hondjes uit.

Met het overzetbootje
Links langs de kom van de haven lopen we, laten de trambaan rechtdoor gaan en volgen de waterlijn. De geul waar schepen in en uit gaan, wordt uiteen gehouden door de Wester- en Oosterstaketsels, die ook als een soort pier gebruikt worden. Van Pasen tot eind september kun je voor 70 eurocent met het ‘overzetbootje’ naar de overkant om je het tochtje langs de haven te besparen. Hier komt de moordenaar in Ontmaskerd aan zijn zelfgekozen einde. ‘Mareel bracht de motorfiets tot stilstand bij een houten trap die het Oosterstaketsel toegankelijk maakt bij laag water. Hij rende de trap op. Bij de vuurtoren klom hij op de houten balustrade. Diep onder hem beukte de zee op de houten palen waarop de steiger was gegrondvest… Catrysse kwam dichterbij. Mareel keek hem een ogenblik strak aan, draaide zich om en sprong in het ijskoude water.’
Bij het Westerstaketsel kun je gewoon iets lekkers gebruiken in het paviljoen op de duintop, of naar het restaurant gaan, beneden in de voormalige oesterput. ‘Op een zomerse ochtend vindt de exploitant van de Oesterput, een restaurant in Blankenberge waar oesters en kreeften in grote bassins op consumptie wachten, het lijk van een jonge vrouw. Het lichaam bevindt zich in de monding van een onderaardse pijp die de bassins van zeewater voorziet.’ (Onvoltooid verleden, 2004).

Met de tram
Voor wie zin heeft verder te wandelen, kan langs het strand naar het plaatsje Wenduine lopen, een dikke twee kilometer verder en eventueel met de kusttram teruggaan. Maar pas op: ‘Op het strand tussen Blankenberge en Wenduine wordt het levenloze naakte lichaam aangetroffen van een meisje dat net een borstcorrectie heeft laten uitvoeren in de privékliniek van dokter Decoopman, een gerenommeerd plastisch chirurg’ (Casino, 2005).

Belle Epoque in Blankenberge
In de Belle Ēpoque (1870-1914), (ik zou Belle Epoque niet vertalen)ontwikkelde Blankenberge zich van een vissersdorp tot een mondaine badplaats. De aanleg van de spoorlijn vanuit Brugge (1863), de Zeedijk met pier, kursaal en haven verleidden welgestelde inwoners van met name Brussel om hier kustvilla’s te laten bouwen. Vooral in de Sint-Rochuswijk verrezen talloze villa’s in eclectische stijl van baksteen, natuursteen en geglazuurde tegels met motieven uit de art nouveau (vloeiende elegante lijnen van kleurige bloemen en bijvoorbeeld pauwen). Wie in het nieuwe Belle Epoquecentrum in de Elisabethstraat gaat, ziet hoe de stad er rond 1900 uitzag. De tranen schieten de bezoeker in de ogen bij alle ondoordachte afbraak. Gelukkig ziet de stad inmiddels in dat er nog veel bewaard kan blijven en staan ruim 120 panden nu op de lijst van beschermde monumenten. Het is zeer de moeite waard, overal in de stad, om niet alleen te letten op waar je je voeten neerzet of naar de winkels op ooghoogte, maar eens omhoog te kijken naar de soms schitterende gevels. Steek even de straat over voor het beste beeld!

april 2012 (geactualiseerde informatie; oorspronkelijke artikel uit: maart 2010)

Eén reactie

  1. Beste,
    Onlangs werden wij eigenaar van het Huisje van Majutte in Blankenberge.
    Sinds midden december werd een nieuwe invulling gegeven voor dit vissershuis. De teksten en foto’s zijn op verzoek te verkrijgen. info@majutte.be indien mogelijk graag een aanpassing van de info op jullie website.

    Met vriendelijke groeten, Gadeyne Peter

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.