Smakelijk wandelen in Galicië

Al decennialang schrijven Bert Stok en Roel Klein wandelgidsen over Portugal. Met de pdf-uitgave/Ebook ‘Santiago de Compostela en de kust van Galicië’ zijn ze de grens overgestoken naar het stuk Spanje boven Portugal: Galicië.

Ze doen verslag van 22 wandelingen in drie deelgebieden: Rias Altas, de Costa da Morte en Rias Baixas. Deze streken liggen allemaal aan de kust, het achterland met zijn uitgebreide productiebossen van eucalyptusbomen is minder interessant. Het leidt tot fraaie zinnen als: ‘De kust voelt met zijn inhammen, ruige rotsen en kapen als Scandinavië, maar dan wel met tapas en rode wijn.’ Ervaringen mooi opschrijven, dat kunnen de heren wel.

Jammer genoeg heb ik de wandelroutes nog niet zelf kunnen uitproberen, maar zo te zien zijn te goed te volgen en beschreven en ook voor iemand zonder ijzeren conditie wel te doen qua km en zwaarte (rekening houdend met hoogteverschillen).

Natuurlijk kun je in deze streek niet om Santiago de Compostela heen, het beroemde pelgrimsdoel. Maar de schrijvers bieden daarnaast een wandeling in deze stad naar minder bekende delen met bijzondere architectuur. En er is ook aandacht voor het bedevaartsoord San Andrés de Teixido, het bescheiden alternatief voor Santiago. En was de apostel eigenlijk wel zo vroom? ‘Maar in de kathedraal zien we de apostel Jakobus ook in een heel andere gedaante, nu met geheven zwaard, gezeten op een woest steigerend paard. Dat de heilige inhakt op islamitische Berbers wordt door loof en bloemen aan het zicht onttrokken. De voorstelling past niet meer bij het hedendaagse vredelievende imago van de heilige.’

Picasso
In een van de routes aan de kust wijzen de schrijvers ons op de plaats waar Picasso als kind woonde: ‘De nog jonge Picasso noemde de vijfenvijftig meter hoge Herculestoren ‘Torre de Caramelo’ (snoeptoren). Het gezin waar de kunstenaar in opgroeide was in oktober 1891 vanuit Malaga naar A Coruña verhuist waar vader, tekenleraar op het nieuwe Da Guarda Instituut, zijn negenjarige zoon wegwijs maakt in het tekenen met houtskool en inkt. Na vier jaar vertrekken zij alweer naar Barcelona.’

Met de uitgave als pdf hebbend de auteurs de stap naar digitaal gezet. De prachtige foto’s komen goed tot hun recht en dragen bij aan het voornemen beslist eens naar deze streek af te reizen. Natuurlijk valt er nog wat te verbeteren aan de vormgeving, de verwijzingen (nummers) op de kaarten naar beschrijvingen en de interpunctie, maar verder een fraaie en zinvolle aanvulling.

Op de laatste Fiets- en Wandelbeurs (Utrecht) gaf Bert Stok in een volle zaal een lezing over kustwandelingen in Galicië en Portugal.

Ebook (pdf): ISBN 9789081855976. Pr€9,95:  http://www.wandeleninportugal.info/galicie_wandelgids.html

Hilligenpad: nieuwe route over oale grond

Op 2 september is het gloednieuwe Hilligenpad (heiligenpad) in Twente geopend. Dit wandelpad van ruim 100 km is een vijfdaagse wandelroute door Noordoost Twente met als motto: tijd voor jezelf én het landschap. De route is weliswaar nieuw maar gaat over ‘oale grond’. In deze moderne pelgrimsroute loop je van Hof Espelo in Enschede naar retraitecentrum De Zwanenhof in Zenderen. Het pad gaat door de gemeente Enschede, Losser, Oldenzaal, Dinkelland, Tubbergen en Borne.

Vijftig plekken in het landschap waar het (bij)geloof van Tukkers door de jaren heen zichtbaar is, worden in het wandelboek beschreven. De wandeling en het boek kwamen tot stand via een samenwerkingsverband tussen Landschap Overijssel, uitgeverij Matrijs en centrum voor training en ontwikkeling De Zwanenhof. Hier eindigt ook de wandeling. Gestart wordt in Hof Espelo, het bezoekerscentrum van Landschap Overijssel in Enschede.

Bezinning
Het Hilligenpad is een mooi verzorgde uitgave, met veel goed gekozen foto’s. Het thema van bezinning, geloof en bijgeloof spreekt aan en het bijpassende eindpunt, een retraitehuis, zal menig wandelaar goed doen. Ook de vijftig plekken in het landschap vormen een prettige en informatieve aanvulling. Denk bij zo’n plek aan een kerkepad, wegkruis, kapel, klooster, bezinningstuin, grafheuvel enzovoort.

Bij de vijf etappes (van minstens 20 km, best pittig) horen plattegronden met de route. Maar: er ontbreekt een routebeschrijving en dat is toch opmerkelijk. Alleen met een kaart je weg zien te vinden levert een zoektocht op, dat zal niet de bedoeling zijn. Sommige routes eindigen (en beginnen) gewoon ergens op een landweg. Op de website van Landschap Overijssel word je hierover niet wijzer. Wat ook wel jammer is, is het ontbreken van openbaar vervoerpunten en overnachtingsopties. Er is alleen een verwijzing naar De Zwanenhof.

Bewegwijzering
Desgevraagd reageert Annemiek te Stroete, hoofd redactie van Uitgeverij Matrijs: ‘De route is inderdaad niet van de kaart te lopen en wat niet duidelijk uit het boekje blijkt: er is bewegwijzering in de vorm van (rood/gele) routebordjes langs de hele route aangebracht. De sticker met deze verwijzing naar de app met de route en bewegwijzering wordt op het boek geplakt, om de wandelaars aan te moedigen toch de route te lopen.’

‘Wat betreft de overnachtingen, het is de bedoeling dat er via De Zwanenhof een arrangement geboekt wordt, dat hoeven niet vijf dagen te zijn. Het idee is dat er iemand van De Zwanenhof meekijkt naar geschikte overnachtingspunten en zij zorgen ook voor vervoer van de bagage tussen de overnachtingspunten. De wandelaars kunnen dan ook op het begin en eindpunt van de wandeldag worden afgezet en opgepikt, want de overnachtingspunten liggen niet exact op het eindpunt van de wandeldag. Dit moet inderdaad nog duidelijk op de website vermeld worden.’