Bergwandelen in de herfst

Tekst: Karin Thomas    Foto's: Karin Thomas

Praktische informatie

Route en kaarten
Vaak maken we een globale planning op een oude kaart of op een overzichtskaart, maar een goede wandelkaart , liefst met ingetekende wandelroutes is natuurlijk onontbeerlijk. Afhankelijk van het gebied en de verkrijgbaarheid zal de schaal tussen de 1:25.000 en 1:50.000 zijn. We plannen een route, die we uitbreiden met routes voor verschillende situaties: als we zo hoog mogelijk kunnen komen, als het slecht weer is, als er sneeuw ligt. En ‘vluchtroutes’, voor als het weer opeens omslaat.

Waar komt openbaar vervoer, waar draait nog een kabelbaantje? En: waar kunnen we overnachten?

Overnachtingen en avondmaaltijd
Als je geen tent meeneemt zul je elke nacht onderdak moeten vinden én iets te eten. Vaak reserveren we voor elke nacht een slaapplaats op onze ‘hoofdroute’. Maar je wilt ook weten of er op de alternatieve routes mogelijkheden genoeg zijn. Wat is er open en klopt dat ook deze week, dit jaar? Of je wel of niet reserveert – je moet zeker weten waar je terecht kunt.

Berghutten zijn bijna altijd gesloten, maar hebben vaak wel een Winterraum, waar je zelf kunt stoken en koken. Check bij de beheerder of in die specifieke week het Winterraum open is! In de herfst van 2013 werd een van de hutten op onze route verbouwd; het Winterraum was niet beschikbaar, maar dat stond niet op de site. Dus van tevoren: mailen, bellen. En als er kans is dat je in een hut overnacht, neem dan eenvoudig eten (brood, worst, pasta) en een lakenzak mee.

Hotels en pensions, restaurants, wat de site ook zegt: vraag het voor die ene week na. In een land als Oostenrijk zijn in veel plaatsen ‘Zimmer’; ga na welke in die periode beschikbaar zijn en probeer ook te achterhalen waar je die avond zou kunnen eten. Internet is een geweldige bron voor dit alles, maar het kost wel tijd en je moet vanaf het begin alles systematisch bijhouden.

Papierwinkel
Door bij je routeplanning een lijst te maken van mogelijke overnachtingsplaatsen, waarvan je vanaf internet direct de gegevens kopieert, bouw je een overzicht op waarin je ook de resultaten van mails, reserveringen e.d. kunt/bijhouden. Noteer namen, adressen, website en telefoonnummers, en wat bijzonderheden (bijv. prijs, halfpension mogelijk); onderweg zijn vooral de telefoonnummers nuttig. Soms een kaartje met de ligging.

Daarnaast maken we een lijst met de gegevens over de (in principe gereserveerde ) aan- en afreis en van het openbaar vervoer in het gebied. Ook kabelbanen e.d. met openingstijden staan erop.

Zo hebben we wel een stapeltje papier in de rugzak; maar de achterkant gebruiken we als dagboek.

Geld
We nemen altijd genoeg contant geld mee om elke overnachting te kunnen betalen, plus ‘rampengeld’ (de post onvoorzien). Er zijn nog steeds veel plekken waar je NIET kunt pinnen of met een creditkaart betalen.

Andere gebieden in Europa
We hebben in de herfst gelopen in Alpenlanden als Zuid-Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Liechtenstein, Italië en Frankrijk, maar ook in andere berggebieden, zoals de Pyreneeën, in Frankrijk en Spanje en Andorra. Elk gebied kent wat betreft routeplanning en overnachtingsmogelijkheden zijn eigen eigenaardigheden (en onmogelijkheden). Dus beginnen we op tijd met het verzamelen van kaarten en gidsen en het zoeken op internet. We sturen mails en krijgen antwoord. En steeds meer zin om te gaan…


Artikel

Print Friendly

In oktober kun je in de bergen schitterende dagen meemaken met veel zon en kristalheldere vergezichten. Met felle herfstkleuren of met vroege sneeuw, die de hellingen en toppen nog beter doet uitkomen tegen de blauwe lucht en waar je soms je weg door moet zoeken. Het kan ook regenen en stormen en veel hutten en hotels zijn gesloten. Een prachtige tijd om te wandelen, maar een goede planning is extra belangrijk.

Als we op de pas komen hebben we opeens een weids uitzicht: onder ons glooit een effen witte sneeuwhelling naar beneden, maar de hele horizon bestaat uit een schakering van tinten wit, grijs, blauw en zwart, talloze besneeuwde bergtoppen tegen de blauwe lucht. Eindeloos, adembenemend. Dit is alles waard, de lange steile klim door het bos vanochtend, de ijzige kou aan de schaduwkant van de helling, het zoeken van het pad en de markeringen in de eerste verse sneeuw, de lange klim door de sneeuw, waar je hoger op de helling soms tot je knieën inzakt.

En als we al ver zijn afgedaald daalt de zon achter een helling met gele, oranje en rode bomen tussen donkergroene sparren en is het opeens veel kouder. Onder ons zien we huizen en we proberen ons hotelletje te ontdekken, het enige dat open is in dit dorp.

Waar, wanneer en waarom
We hadden weer een paar prachtige dagen in onze herfstvakantie. Vaak gaan we naar de Alpen in de tweede helft van oktober. Voor velen in Nederland is dat vanwege de herfstvakantie en de bereikbaarheid ook één van de eerste opties.

Wat bergwandelen in deze periode zo aantrekkelijk maakt is het vaak heldere zonnige weer en de kleuren en de geuren van de herfstbossen. Het licht op de verschillende tijden van de dag, de stilte op de hogere almweiden, waar geen vee meer loopt . En daar waar zomers (te) veel toeristen komen, is het in de herfst veel rustiger. In veel gebieden is de kans dat je op een dag geen andere wandelaars tegenkomt groot. Er zijn tochten mogelijk tot op grote hoogte, waarbij het uitzicht ongekend ver en helder is. En een laagje verse sneeuw maakt dat beeld vaak nog wat scherper.

En waar je rekening mee moet houden
Maar de dagen zijn kort; het is (zomertijd) donker van 7 tot 7. Ook met zonnig weer kan het in de schaduw koud zijn, en sommige dalen liggen al vroeg in de schaduw. En het kan sneeuwen in oktober. Sneeuw, die over het algemeen wegsmelt voordat de echte wintersneeuw (skisneeuw) valt, maar het kan wel 40 cm zijn en dat is in die ene week op de grotere hoogten niet helemaal weggesmolten. Het volgen van een pad of een gemarkeerde route kan dan lastig zijn en een simpele puinhelling wordt wellicht een glijbaan. En het is niet altijd helder, het kan ook regenen en stormen.

In sommige gebieden worden begin oktober, als het vee naar beneden is gebracht, niet alleen alle veehekken verwijderd, maar ook afrasteringen langs bergpaden en allerlei hulpmiddelen voor wandelaars, zodat een in de zomer simpel overstapje in de herfst een gewaagde sprong blijkt te zijn.

Als je wilt kamperen zijn er voor de hand liggende nadelen als de kou, de eventuele sneeuw en de lange nachten, en natuurlijk het grotere gewicht door tent en eten.

Maar juist in deze periode is het vinden van onderdak ook iets wat je beter niet aan het toeval kunt overlaten. De meeste hutten sluiten uiterlijk half oktober. En veel hotels en pensions kennen het ‘Zwischensaison’: de tijd tussen de zomer- en de winter- (ski-) periode. Ze zijn veelal gesloten van begin of half oktober tot half december of tot kerst, ook als folders en sites vermelden dat ze ‘ganzjährlich geöffnet’ zijn!

Planning is flexibiliteit
Er zijn zeker prachtige herfstvakanties mogelijk, ook als je vandaag beslist dat je morgen naar de bergen gaat. Onze ervaringen – met en zonder tent – zijn heel gevarieerd. Met als gevolg dat we ieder jaar weer willen. Én dat we steeds meer en tijdiger zijn gaan voorbereiden en plannen. Een uitgebreide planning geeft onderweg meer mogelijkheden … en ook de nodige voorpret.

(geactualiseerde informatie; oorspronkelijke artikel uit: 2013)

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.