Aangename observaties in Compostela

Tekst: Klaas van der Veen

Artikel

Print Friendly

Als wannabe pelgrim lees ik de laatste tijd nogal wat ‘pelgrimsliteratuur’. Klassiekers als Herman Vuijsjes ‘Pelgrim zonder God’, maar ook boekjes die door pelgrims in eigen beheer uitgebracht zijn. Vaak een onaangename mix van toerisme, spiritualiteit en ‘daar had ik het even heel moeilijk’. Ligt dat aan het bloggen onderweg, waardoor een gebeurtenis geen boeiende ervaring wordt, maar blijft hangen in een social mediatekstje? Ik weet het niet, maar vreemd is het. Zoveel tijd, en toch zoveel haast om te publiceren.

Jean-Christophe Rufin doet dat heel anders, hij schrijft nooit iets op. Hij zegt ‘ik heb een orgaan dat het werk prima voor mij doet’. Het boek is de weerslag van die werkwijze. De 875 km lopen op de Camino Del Norte slijpen zijn vluchtige gedachten langzaam tot puntige, geestige observaties. Heel fijn leeswerk.

Rufin (Frans diplomaat, een van de grondleggers van Artsen zonder Grenzen, schrijver) neemt in Compostela, voetreis naar het einde van de wereld niet de Camino Frances, die druk is, maar de Camino del Norte, die langs de boeiende noordkust van Spanje loopt. Slechts tegen het einde van de tocht mengt hij zich noodgedwongen in de grote stroom pelgrims.

Pelgrimsperikelen en -ergernissen lees je liever in Tosca Niterink’s ‘Klimmen naar kruishoogte’, al ontmoet Rufin eveneens zonderlingen, snoevers, zeurkousen en oplichters. De zonderlingen, daar raakt de lezer op gesteld, en de leuke mensen, die blijk je telkens weer tegen te komen.

Uiteraard zitten er lollige, gênante passages in het boek. ’Wat zouden ze bij de Academie Française wel niet denken als ze me in dit park zien wildpoepen?’. Vrij mal is ook zijn onervarenheid. Ook Ruffin staat het bloed in de schoenen, hij verdwaalt en ploetert en zweet en hongert. Of zijn alleen de pelgrims die er een boek over schrijven zo oningewijd? Is die onervarenheid juist een belangrijk aspect van de overweldiging van de pelgrim door de tocht? En van het vermogen van het resulterende boek om ons te grijpen?

Eén thema keert steeds terug: de wording van de pelgrim. De wandelaar begint vol verwachting, maar levert zijn illusies over de tocht al snel in. Eerst wordt hij vies, dan laks. Moedeloos wil hij het opgeven. Net op dat moment is hij ontvankelijk voor de spirituele kant van de tocht. Aan het einde is hij een aparte diersoort, die blij is met weinig, en geduld heeft voor tien. De Camino ‘vervult hem met verrukking, en daarna staat het iedereen vrij om de hervonden spiritualiteit op te sluiten in deze of gene godsdienst, of in geen enkele godsdienst.’ Rufin noemt de prettige leegte, het geduld en de geestesgesteldheid die de tocht teweeg brengt vooral boeddhistisch. De katholieken kunnen naar de eer fluiten.

Bij thuiskomst ontdekt hij de relativerende vermogens die hij toeschrijft aan de tocht. Hij wil echter maar één ding: weer op reis. En jij ook (met dit uitsmijtertje eindigt het boek).

Een aanrader. Niet zo essentieel als ‘Pelgrim zonder God’, maar vol goed overdachte observaties over het pelgrimsvirus, geschreven in een aangename stijl.

Tosca Niterink ‘Klimmen naar kruishoogte

Herman Vuijsje ‘Pelgrim zonder God’

2014

Eén reactie

  1. Tja, dan ben je helemaal in Santiago aangekomen na een fantastische wandel- of fietstocht door het prachtige landschap van Frankrijk en Noord-Spanje.
    En wat dan?
    Dan wil je weer op er reis en wordt het tijd voor nieuwe uitdagingen.

    Wat te denken van een pelgrimstocht naar Rome?
    Nog spannender wandelroutes met reele kans op verdwalen, de weg kwijtraken (want er zijn vele wegen die naarRome leiden), omlopen, verrassende ontmoetingen met de plaatselijke bevolking of met “Gods grondpersoneel”……
    Laat je verrassen door de verwondering over al die bijzondere ontmoetingen.
    Lees het verhaal van de man die in 2012 naar Rome liep en daarover een beeldend boek schreef met de intrigerende titel
    ‘Op ’n bolletje wol naar Rome’ van Arnoud Boerwinkel.
    In de boekhandel en bij BOL.com.

Geef een reactie

Verplichte velden zijn aangegeven met een *.